تنگه ۱۰ - ترامپ ۰ | آخرین خبر

راه ترقی - فرهیختگان /متن پیش رو در فرهیختگان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
مهدی عبداللهی| آخرین داده‌های نظرسنجی‌های معتبر در آمریکا نشان می‌دهد با کنارگذاشتن محبوبیت ریچارد نیکسون در تابستان ۱۹۷۴، ترامپ حالا کمترین محبوبیت را در بین رؤسای جمهور آمریکا طی 52 سال اخیر دارد. نکته جالب اینکه، همه نظرسنجی‌ها چند ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره انجام شده‌اند. دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری وعده کاهش شدید هزینه انرژی را داده بود و از کاهش قیمت بنزین به 2 دلار در هر گالن سخن می‌گفت، اما حالا پیامش به مردم آمریکا این است که نباید انتظار کاهش چشمگیر قیمت انرژی را در کوتاه‌مدت داشته باشند.
کارشناسان می‌گویند این اظهارنظر ترامپ از نظر سیاسی یک تغییر مهم است؛ چراکه برای رأی‌دهنده آمریکایی، قیمت نفت یک مفهوم انتزاعی نیست و قیمت بنزین روی تابلو پمپ‌بنزین دیده می‌شود. اثر سیاسی انرژی به قیمت بنزین محدود نمی‌شود. نفت درحال حاضر به 94 دلار رسیده و برآورد‌ها این است که این عدد می‌تواند به بیش از 100 دلار برسد. معنی ساده نفت 90 تا 100 دلاری یعنی فشار روی حمل‌ونقل، مواد غذایی، بلیت هواپیما، کالا‌های مصرفی، تولید صنعتی، هزینه گرمایش و در نهایت تورم. خبرگزاری رویترز در یک گزارش تحلیلی می‌نویسد قیمت بالای سوخت برای جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای به یک آسیب‌پذیری سیاسی جدی تبدیل شده است. به اعتقاد کارشناسان، ریسک شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای امسال به طور محسوسی بالا رفته است و مهم‌ترین کانال انتقال این نارضایتی، هزینه زندگی است.
شیب تند اوراق علیه ترامپ
حتی پس از آنکه وزارت خزانه‌داری اعلام کرد که از ماه آینده، اندازه هر عملیات بازخرید اوراق قرضه بلندمدت را دو برابر کرده و به ۴ میلیارد دلار خواهد رساند، اما بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا هفته پیش را با افزایش به پایان رساند. براساس داده‌های رسمی، از ابتدای جنگ ایران بازده اوراق 10 ساله با افزایش 20 درصدی از 3.96 به 4.74 درصد رسیده است. طی این مدت بازده اوراق 20 ساله با افزایش 15.2 درصدی از 4.57 درصد در 27 فوریه سال جاری به 5.26 درصد در روز‌های اخیر رسیده است. همچنین اوراق 30 ساله نیز با افزایش 14.2 درصدی از حدود 4.62 درصد به 5.3 درصد در روز‌های اخیر رسیده است.
بازده اوراق‌قرضه ۳۰ساله خزانه‌داری ایالات متحده روز دوشنبه به 5.311 درصد رسید که بالاترین سطح خود در 20 سال گذشته بود. گفته می‌شود سرمایه‌گذاران نگران افزایش بدهی ملی ایالات متحده هستند که برای اولین بار به مرز 40 هزار میلیارد دلار رسیده است. کارشناسان بازار‌های مالی می‌گویند بازار‌های مالی آمریکا در روز‌های اخیر سیگنال متفاوتی ارسال می‌کنند. خزانه‌داری آمریکا بازخرید اوراق بلندمدت را افزایش داده، اما بازدهی اوراق دوباره بالا رفته است. هم‌زمان دلار تضعیف شده و طلا، نقره، مس، نفت و رمزارز‌ها تقویت شده‌اند. در بازار انرژی نیز کرک‌اسپرد گازوئیل برای نخستین‌بار از 102 دلار عبور کرده است. کنار هم قرارگرفتن این متغیر‌ها نشان می‌دهد مسئله فقط یک موج صعودی در بازار‌ها نیست، بلکه سرمایه‌گذاران هم‌زمان در حال قیمت‌گذاری ریسک تورم، بدهی دولت آمریکا، ضعف دلار و شوک انرژی هستند.
این موارد را باید در کنار افت ارزش ین ژاپن دید که در هفته‌های اخیر آمریکا را پس از 28 سال مجبور به دخالت در آن بازار کرد. ژاپن که یکی از بزرگ‌ترین دارندگان اوراق خزانه آمریکا بوده و تغییرات شدید در ارزش ین می‌تواند بر تصمیم سرمایه‌گذاران ژاپنی برای نگهداری یا فروش دارایی‌های دلاری اثر بگذارد، افت ارزش ین را اخیراً با کمک آمریکا مدیریت کرد. بنابراین تضعیف شدید ین فقط یک مسئله ارزی نیست و می‌تواند از مسیر جریان سرمایه ژاپن به بازار اوراق آمریکا منتقل شود. به همین دلیل واشنگتن نسبت به تحولات ین و بازار اوراق ژاپن حساس است، چراکه هرگونه فشار برای فروش دارایی‌های دلاری توسط سرمایه‌گذاران ژاپنی می‌تواند فشار بیشتری بر بازدهی اوراق خزانه آمریکا وارد کند.
کارشناسان می‌گویند آنچه بازار‌ها امروز نشان می‌دهند یک زنجیره به‌هم‌پیوسته از تنش ایران و انرژی گران‌تر، می‌تواند تورم را بالا نگه دارد؛ تورم بالاتر، کاهش نرخ بهره را دشوار می‌کند؛ نرخ‌های بلندمدت بالا، هزینه بدهی آمریکا را افزایش می‌دهد و دلار ضعیف نیز نشانه دیگری از نگرانی سرمایه‌گذاران درباره دارایی‌های دلاری است. اگر این ترکیب ادامه پیدا کند، سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران دیگر صرفاً یک تصمیم ژئوپلیتیک نخواهد بود؛ بلکه مستقیماً به تورم، بازار اوراق و در نهایت انتخابات میان‌دوره‌ای گره خواهد خورد.
دونالد و واردات گوشت گاو برای انتخابات
به نظر می‌رسد عدم پیروزی ترامپ در جنگ ایران و هم‌زمان با آن، افزایش قیمت سوخت در آمریکا و بسته ماندن تنگه هرمز که هم‌پیمانان قدیمی آمریکا را از این ابرقدرت ناامید کرده، حسابی برای ترامپ گران تمام شده است. وی اخیراً در اقدامی کم‌سابقه، برای کاهش قیمت گوشت گاو در آمریکا بخشی از محدودیت‌های تعرفه‌ای واردات را به طور موقت کنار گذاشته است. بر اساس تصمیم اعلام‌شده، آمریکا طی ۹۰ روز اجازه واردات حداکثر ۳۰۰ هزار تن گوشت چرخ‌کرده را بدون اعمال تعرفه مازاد بر سهمیه می‌دهد و ترامپ اعلام کرده این گوشت ۲۵ درصد پایین‌تر از قیمت فعلی بازار عرضه خواهد شد.
این تصمیم از یک جهت اهمیت اقتصادی و سیاسی دارد. دولت ترامپ برای کاهش قیمت مصرف‌کننده، ناچار شده از سیاست حمایت‌گرایانه و جنگ تعرفه‌ای خود عقب‌نشینی کند. سیاستی که هدف آن افزایش هزینه واردات و حمایت از تولیدکننده داخلی بود، اکنون در بازار گوشت دقیقاً در جهت معکوس عمل می‌کند.
جرقه اصلی بحران گوشت در آمریکا، کاهش شدید تعداد دام‌هاست. تعداد گله گاو آمریکا اکنون در پایین‌ترین سطح حدود ۷۵ سال اخیر قرار دارد. خشکسالی، افزایش هزینه خوراک و محدودیت واردات دام از مکزیک نیز فشار عرضه را تشدید کرده است. در نتیجه قیمت گوشت چرخ‌کرده در ژوئیه به رکورد ۶.9 دلار برای هر پوند رسید که حدود ۱۰ درصد بیشتر از یک سال قبل است. اما سیاست جدید با مخالفت شدید دامداران و بخشی از جمهوری‌خواهان مواجه شده است.
آن‌ها معتقدند ورود گوشت ارزان خارجی می‌تواند قیمت دام داخلی را کاهش داده و انگیزه دامداران برای بازسازی گله را تضعیف کند. یعنی دولت برای حل کوتاه‌مدت مسئله قیمت، ممکن است به تولید داخلی در بلندمدت آسیب بزند. از این منظر تصمیم ترامپ را می‌توان عقب‌نشینی تاکتیکی از جنگ تعرفه‌ای در برابر فشار تورمی دانست؛ به‌خصوص آنکه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در نوامبر در پیش بوده و هزینه زندگی به یکی از مسائل اصلی رأی‌دهندگان آمریکایی تبدیل شده است.
قیمت گازوئیل آمریکا در حال رکوردشکنی است
اهمیت موضوعاتی که گفته شد، زمانی بیشتر می‌شود که آمریکا هم‌زمان با کسری بودجه و نیاز سنگین به انتشار اوراق، با شوک انرژی نیز مواجه است. بر اساس اعلام انجمن اتومبیل آمریکا، در روزهای اخیر قیمت هر گالن بنزین در آمریکا به 4.1 دلار و هر گالن گازوئیل نیز به حدود 5.6 دلار رسید. لازم به ذکر است بر اساس اعلام انجمن اتومبیل آمریکا، بالاترین قیمت گازوئیل در این کشور در سال 2022 (جنگ اوکراین) رخ داده و این عدد 5.8 دلار برای هر گالن بوده است، رکوردی که فاصله زیادی با عدد فعلی 5.6 دلاری ندارد. همچنین بالاترین قیمت بنزین نیز مربوط به سال 2022 و حدود 5 دلار است.
قیمت بنزین گرچه از رکورد سال 2022 پایین‌تر است، اما توجه داشته باشیم دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری وعده رساندن قیمت بنزین به 2 دلار در هر گالن را به مردم آمریکا داده بود. نکته حائز اهمیت اینکه قیمت بنزین در آمریکا تا قبل از جنگ ایران 2.98 دلار به ازای هر گالن و این عدد برای گازوئیل 3.7 دلار بوده است. به عبارتی، قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا از ابتدای جنگ ایران تاکنون به ترتیب 39 درصد و 51 درصد افزایش داشته است.
همچنین کرک اسپرد گازوئیل (حاشیه قیمتی گازوئیل نسبت به نفت خام) که یک معیار کلیدی برای سودآوری صنعت پالایش بوده و تفاوت قیمت بین یک بشکه نفت خام و یک بشکه سوخت گازوئیل تصفیه شده از آن است، در ۱۷ اوت برای نخستین‌بار از ۱۰۰ دلار عبور کرد و به بیش از 102 دلار رسید. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، اختلاف قیمت نفت خام و گازوئیل در آمریکا به دلیل ترکیبی از کمبود نفت خام و کمبود ظرفیت پالایش جهانی به شدت افزایش یافته است. در شرایط عادی، با عرضه متعادل نفت و موجودی کافی سوخت‌های میان تقطیر، اختلاف قیمت نفت و گازوئیل حدود 20 تا 30 دلار است، عددی که در شروع سال 2026 حدود 22 تا 25 دلار و در شروع جنگ ایران نیز حدود 38 دلار بوده است. اما این عدد حالا حول و حوش 102 دلار است.
طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، میانگین توان عملیاتی پالایشگاه‌های نفت خام جهان در ماه ژوئیه ۸۰.۹ میلیون بشکه در روز بوده که نسبت به سال گذشته حدود ۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. موجودی جهانی گازوئیل نیز به دلیل جنگ‌های جاری (روسیه - اوکراین و تنش در تنگه هرمز) تحت‌فشار زیادی قرار گرفته است؛ چراکه پالایشگاه‌های نفت هدف حملات موشکی و پهپادی در خاورمیانه و روسیه قرار گرفته‌اند. افزایش قیمت گازوئیل که شریان حیاتی اقتصاد است، نگرانی‌های زیادی ایجاد می‌کند. کشاورزان در طول فصل برداشت جاری در نیمکره شمالی و فصل کاشت در نیمکره جنوبی به این سوخت برای به حرکت درآوردن تراکتورها، ماشین‌های برداشت و سایر تجهیزات نیاز دارند. در درازمدت، این امر می‌تواند به سایر بخش‌های اقتصاد جهانی، از معدن، تولید و حمل‌ونقل سنگین گرفته تا تولید برق در بخش‌هایی از جهان، آسیب برساند.
در آمریکا گران‌شدن گازوئیل ازآن‌جهت مهم است که مستقیماً هزینه حمل‌ونقل، کشاورزی و تولید را افزایش می‌دهد و می‌تواند از مسیر هزینه‌ها دوباره به تورم آمریکا منتقل شود. در نتیجه، نفت و فراورده‌های گران‌تر، کار فدرال ‌رزرو برای کاهش نرخ بهره را دشوارتر می‌کنند؛ درحالی‌که نرخ‌های بالاتر نیز هزینه تأمین مالی دولت و بخش خصوصی را افزایش می‌دهند. طبق داده‌های اداره اطلاعات انرژی (EIA)، در ایالات متحده ذخایر همچنان در این کشور در حال کاهش است. ذخایر سوخت تقطیری این کشور که شامل گازوئیل و نفت کوره می‌شود، تا 7 آگوست به 107 میلیون بشکه رسیده که پایین‌‌ترین میزان برای این زمان از سال 1996 است.
جهش 106 درصدی قیمت گاز اروپا
تبعات بسته‌شدن تنگه هرمز فقط منحصر به نفت خام نیست، سقوط صادرات LNG قطر هم‌زمان بازار گاز طبیعی اروپا و شرق آسیا را با بحران روبه‌رو کرده است. بر اساس داده‌های وب‌سایت tradingeconomics قیمت گاز طبیعی اروپا (TTF) روز جمعه به حدود 66 یورو در هر مگاوات ساعت رسید که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳ است. همچنین این عدد نسبت به عدد 32 یورویی 27 فوریه سال جاری یعنی یک روز قبل از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران جهش 106 درصدی داشته است. به گفته کارشناسان، بن‌بست در درگیری ایالات متحده و ایران، چشم‌انداز عرضه LNG خلیج‌فارس را تیره‌وتار کرد.
دو طرف همچنان بر سر تنگه هرمز با هم اختلاف دارند و این درگیری وارد مرحله جدیدی شده است. معامله‌گران نگران عدم آمادگی اروپا برای زمستان پیش رو هستند؛ چراکه محاصره دریایی به همراه بسته‌شدن تنگه هرمز، صادرات محموله‌های LNG قطر را متوقف کرده و شرکت‌های اروپایی را مجبور به رقابت شدیدتر و پرهزینه‌تر با خریداران آسیایی برای محموله‌های موجود کرده است. تقاضای ناشی از موج گرما برای سرمایش نیز تزریق گاز به مخازن اروپا را محدود می‌کند. سطح ذخیره‌سازی اروپا تنها ۶۲ درصد است که پایین‌ترین سطح فصلی در رکوردهای ثبت شده از سال ۲۰۰۹ تاکنون است و این منطقه را با زمان محدودی برای پرکردن موجودی‌ها قبل از شروع فصل سرد مواجه می‌کند. باوجوداین، کمیسیون اروپا اعلام کرد که عرضه گاز در این بلوک بلافاصله در معرض خطر نیست.
کارشناسان انرژی می‌گویند اهمیت گاز قطر ازاین‌جهت است که اروپا و آسیا برای محموله‌های LNG با یکدیگر رقابت می‌کنند. اگر صادرات قطر کاهش پیدا کند، خریداران اروپایی مجبور می‌شوند LNG بیشتری از سایر صادرکنندگان تهیه کنند؛ در نتیجه رقابت با آسیا برای محموله‌های موجود افزایش یافته و قیمت TTF بالا می‌رود. کارشناسان می‌گویند بازار گرچه فعلاً با کمبود فیزیکی گاز مواجه نیست، اما در حال قیمت‌گذاری ریسک کمبود در زمستان است. به گفته آنان هرچه اختلال صادرات قطر طولانی‌تر شود، این شوک می‌تواند از یک افزایش موقت قیمت به یک مشکل جدی‌تر برای تأمین انرژی اروپا در زمستان تبدیل شود.
رقابت سنگین اروپا و شرق آسیا برای خرید گازوئیل
علاوه بر قیمت گاز طبیعی، قیمت گازوئیل در بازار اروپا نیز به یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تداوم شوک انرژی ناشی از جنگ ایران تبدیل شده است. بر اساس داده‌های بازار، قیمت گازوئیل اروپا اکنون به حدود ۱۶۷ دلار در هر بشکه رسیده؛ رقمی که تقریباً دوبرابر سطح یک سال قبل است. وال‌استریت ژورنال در گزارش اخیر خود تأکید کرده که این افزایش در شرایطی رخ داده که بازار جهانی گازوئیل با کمبود عرضه مواجه است. همچنین در سطح جایگاه‌ها میانگین قیمت گازوئیل در ۲۷ کشور اتحادیه اروپا در اواسط اوت به حدود ۱.۹۵ یورو در هر لیتر رسیده است. این عدد در مقایسه با سطح پیش از جنگ در اواخر فوریه 2026، افزایش قیمت قابل توجهی داشته است.
نرخ خرده‌فروشی گازوئیل در حال حاضر در آلمان به 2.27 یورو، در فرانسه به 2.2 یورو، در انگلیس، اتریش و ایتالیا به 2.1 یورو و در اسپانیا، اتریش و جمهوری چک به حدود 1.83 تا 1.84 یورو رسیده است. گزارش‌‌های صنعت حمل‌ونقل اروپا افزایش حدود 30 تا 35 درصدی نسبت به قبل از جنگ ایران خبر می‌دهند. با این حال، در بازار عمده ‌فروشی جهش بسیار شدیدتر بوده و طبق گزارش رویترز، قیمت گازوئیل اروپا از زمان آغاز جنگ بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است.
کارشناسان می‌گویند دلیل این جهش را نباید فقط در افزایش قیمت نفت خام جست‌وجو کرد. مسئله اصلی، کمبود ظرفیت پالایش و اختلال در تجارت فراورده‌های نفتی است. بسته‌شدن یا محدودشدن تردد در تنگه هرمز صادرات فراورده‌های خاورمیانه را مختل کرده، حملات اوکراین نیز ظرفیت پالایش روسیه را کاهش داده و صادرات گازوئیل روسیه نیز محدود شده است. هم‌زمان، صادرات فراورده چین نیز به سطح عادی بازنگشته و اروپا برای تأمین گازوئیل بیش از گذشته به بازار آمریکا وابسته شده است. ازسوی‌دیگر، موجودی فراورده‌های نفتی اروپا پایین است و ظرفیت پالایش جهانی نیز تحت‌فشار قرار دارد.
طبق گزارش رویترز، صادرات جهانی گازوئیل در ژوئیه حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از سال قبل بوده و اروپا بیش از سایر مناطق از این کاهش عرضه آسیب دیده است. این جهش قیمتی از این منظر حائز اهمیت بوده که گازوئیل سوخت اصلی حمل‌ونقل جاده‌ای، کشاورزی، ساخت‌وساز و بخشی از گرمایش اروپاست، تداوم این وضعیت می‌تواند به افزایش هزینه حمل کالا و تولید و در نهایت تشدید تورم اروپا منجر شود.
بحران انرژی جهان تازه شروع شده است
درحالی‌که در ایران چندان به موضوع بحران جهانی انرژی اشاره نمی‌شود؛ اما خبرگزاری رویترز در روز‌های اخیر در گزارشی با عنوان «بحران انرژی جنگ ایران تازه شروع شده» به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است. در این گزارش آمده است، جنگ ایران صنعت پالایش نفت جهان را به لبه پرتگاه برده و نشان می‌دهد که قیمت گازوئیل و بنزین ممکن است برای سال‌ها بالا بماند. چه با توافق و چه بدون توافق، شوک تورم انرژی جهانی به‌هیچ‌وجه تمام نشده است. درحالی‌که بازار‌های نفت به طرز چشمگیری با ازدست‌دادن ناگهانی یک‌پنجم از عرضه جهانی نفت خام از خاورمیانه در طول درگیری سازگار شدند، راهکار‌های صنعت پالایش بسیار محدودتر بوده است.
طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، این جنگ بیش از 20 درصد از 9.6 میلیون بشکه در روز ظرفیت پالایشگاهی خاورمیانه را از بین برده است، درحالی‌که صادرات سوخت به دلیل بسته شدن تنگه هرمز همچنان محدود بوده اما از دست دادن نفت خام خلیج‌فارس نیز به‌نوبه خود بسیاری از پالایشگاه‌ها به‌ویژه در آسیا را به کاهش فعالیت خود سوق داده است.
در گزارش رویترز آمده است، حتی اگر یک پیشرفت دیپلماتیک بین واشنگتن و تهران باعث بازگشایی دائمی تنگه هرمز شود، اگرچه این امر احتمالاً منجر به سقوط قیمت نفت خام خواهد شد، اما احتمالاً به‌سرعت بازار محصولات پالایش‌شده را آرام نخواهد کرد؛ چراکه بیش از ۲۰ پالایشگاه در سراسر خلیج‌فارس در طول جنگ آسیب دیدند که بسیاری از آن‌ها نیاز به تعمیرات گسترده دارند.
بر اساس این گزارش، ذخایر گازوئیل آمریکا در پایین‌ترین سطح ۳۰ساله و ذخایر بنزین آمریکا در پایین‌ترین سطح فصلی از ۲۰۱۲ است. همچنین ذخایر استراتژیک نفت آمریکا (SPR) نیز در کمترین مقدار طی 43 سال اخیر قرار دارد. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، میزان پالایش نفت در جهان در سه‌ماهه دوم، ۵.۱ میلیون بشکه در روز کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود. بنابراین، روی‌هم‌رفته، این اختلالات باعث ایجاد حفره‌ای در تولید سوخت جهانی شده که صنعت برای پر کردن آن تلاش می‌کند.
کارشناسان می‌گویند برخی اظهارنظر‌ها در خصوص تبعات جنگ ایران بر بازار انرژی جهان دو موضوع را جدی نمی‌گیرند. موضوع اول، بحران فعلی را کوتاه‌مدت و گذرا فرض می‌کنند که این اشتباه است. مورد دوم نیز، خالی‌شدن ذخایر در کنار آسیب گسترده به پالایشگاه‌های روسیه در کنار توقف صادرات نفت و گاز خاورمیانه است. این دو موضوع می‌تواند بحران را برای مدت زیادی تداوم بخشد.
به عبارتی، بسیاری از تحلیلگران و اقتصاددانان هنوز فرض می‌کنند که افزایش قیمت انرژی یک پدیده کوتاه‌مدت خواهد بود که بعید است به تورم اصلی منجر شود. اما اگر بحران محصولات پالایشی به‌اندازه داده‌های فعلی جدی باشد، این فرض ممکن است بیش از حد خوش‌بینانه باشد. این امر به‌ویژه در اروپا و آسیا صادق است، جایی که قیمت گاز طبیعی مایع نیز افزایش یافته است. ایالات متحده نیز از افزایش قیمت انرژی مصون نبوده و ریسک پیش‌بینی‌های فعلی تا پایان سال به‌وضوح به سمت افزایش متمایل است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا که کاهش هزینه‌های زندگی را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی دوره دوم ریاست‌جمهوری خود قرار داده، ظاهراً این موضوع را پذیرفته و هفته گذشته به آمریکایی‌ها هشدار داد که برای افزایش قیمت انرژی آماده شوند.
تقریباً شش ماه پس از جنگ ایران، به نظر می‌رسد جهان شاهد یک سقوط آرام است. با کاهش گسترده ذخایر استراتژیک انرژی، سپر ایمنی بازار سوخت جهان از بین رفته است، درحالی‌که اختلالات ناشی از جنگ همچنان سیستم پالایش تحت‌فشار را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. در واقع بحران انرژی که واقعاً برای اقتصاد جهانی اهمیت دارد، تازه شروع شده است.