راه ترقی

آخرين مطالب

نیمه پنهان زهره؛‌ چرا کندترین سیاره منظومه شمسی سمت همواره پشت به خورشید ندارد؟ اقتصاد

نیمه پنهان زهره؛‌ چرا کندترین سیاره منظومه شمسی سمت همواره پشت به خورشید ندارد؟
  بزرگنمايي:

راه ترقی - برپایه‌ی تحلیل‌ها باید همواره یک نیمکره‌ی ثابت از زهره رو به خورشید باشد؛ اما در عمل این سیاره حرکتی بسیار کند و شبانه‌روزهای بسیار طولانی دارد.

هنگامی که دو جسم در فضا به اندازه‌ی کافی به هم نزدیک باشند، گرانش آن‌ها به‌عنوان یک ترمز یا مانع عمل کرده و حرکت آن‌ها را تا زمان منطبق شدن مدار یکی با چرخش دیگری، کند می‌کند. این قفل کِشَندی یا گرانشی، به این معنی است که یک طرف از جرم کوچک‌تر بایستی به‌طور دائم رو به جرم بزرگتر واقع شود و با همان سوگیری، صرفاً به چرخش در مدار پیرامون جرم بزرگ‌تر ادامه دهد. آشناترین مثال برای چنین اتفاقی نوع سوگیری کره‌ی ماه به زمین است. درواقع برپایه‌ همین علت فیزیکی است که ما همواره فقط یک طرف ماه را از زمین می‌بینیم. این مقاله درمورد نگاه دقیق‌تر به همین پدیده‌ی قفل‌شدگی درمورد جفت همسایه‌ی زمین، یعنی سیاره زهره است. زهره در نزدیکی آستانه‌ی قفل‌شدگی کشندی قرار داد؛ این سیاره به حدی به آستانه‌ی کشندی یادشده نزدیک است که تقریباً می‌توانست دقیقاً به‌همان شکلی که ماه به‌دور زمین «قفل شده»، پیرامون خورشید و روی یک نیمکره‌ی ثابت قفل شود. مقاله‌ی مرتبط: سفر به زهره؛ داغ‌ترین سیاره منظومه شمسی
زهره طی 225 روز زمینی، یک دور کامل پیرامون خورشید را تکمیل می‌کند. این در حالی است که یک شبانه‌روز در زهره، معادل با 243 روز زمینی است. یک نکته‌ی جالب دیگر هم درمورد زهره وجود دارد؛ این سیاره برخلاف سیارات دیگر، در جهت مخالف مدار خود به دور خورشید می‌چرخد. این تفاوت کوچک اما بسیار قابل توجه و مهم است. تنها عاملی که مانع از قفل شدن کامل زهره می‌شود، جو غلیظ و طوفانی سیاره است. اتمسفر زهره بسیار متلاطم و خروشان است و تنها در طی چهار روز زمینی یک دور گردش پیرامون سیاره را تکمیل می‌کند؛ چنین سرعت دورانی برای اتمسفر زهره تقریباً معادل با 60 برابر سرعت دورانی خود زهره است. به گفته‌ی استفان کین ، اخترفیزیکدان از دانشگاه کالیفرنیا ریورساید، وجود چنین تفاوت‌های ریز و در عین حال کلیدی نشان می‌دهد که نه‌تنها هنگام مطالعه‌ی زهره، بلکه در بررسی سایر سیاراتی که به دور ستارگانی در دوردست‌های کهکشان گردش می‌کنند نیز باید توجه بیشتری به اتمسفر سیاره و عملکرد دروانی آن داشته باشیم. وی در ادامه توضیح می‌دهد: ما اتمسفر را به‌عنوان لایه‌ای نازک و تقریباً مجزا در بالای سیاره‌ تصور می‌کنیم که کمترین تعامل را با سیاره‌ی جامد دارد. اتمسفر قدرتمند و متلاطم زهره به‌خوبی نشان می‌دهد که اوضاع گاهی پیچیده‌تر از یک ساده‌سازی مقدماتی می‌شود. اتمسفر یک سیاره گاهی به‌منزله‌ی بخش بسیار یکپارچه‌تری از آن سیاره برشمرده می‌شود و بر همه چیز تأثیر می‌گذارد. اتمسفر به حدی مهم است که حتی سرعت چرخش دورانی سیاره را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. تصور می‌شود که همین اتمسفر سرکش و کاملاً متفاوت زهره (در قیاس با زمین) یکی از همان ویژگی‌های کلیدی باشد که منجر به تبدیل شدن زمین و زهره به جهان‌های بسیار متفاوت از بسیاری جهات شده است. تفاوت‌های پرشمار زمین و زهره بیشتر شبیه یک معمای جذاب برای دانشمندان است. دانشمندان سیاره‌شناس همواره در پی حل این معما بوده‌اند. پی بردن به ماهیت تفاوت بین یک جهان سرسبز و قابل سکونت (زمین) و یک منظره‌ی جهنمی سمی و اسیدی (زهره) و علل نهفته در پس آن بسیار کلیدی است. اتمسفر فوق‌العاده سریع زهره (این سرعت و تلاطم به‌دلیل پدیده‌ای موسوم به ابرچرخش یا سوپرروتیشن است) منجر به شکل‌گیری بادهایی با سرعت بیش از 400 کیلومتر بر ساعت در این سیاره می‌شود. پدیده‌ی ابرچرخشی که از آن یاد کردیم، به‌تعبیری باعث کشیده شدن اتمسفر زهره روی سطح سیاره می‌شود. اما نتیجه‌ی این به‌اصطلاح کشیده شدن اتمسفر روی سیاره چیست؟ دانشمندان از کنار هم گذاشتن مستندات و دلایل علمی چنین برآورد می‌کنند که کند شدن چرخش دورانی سیاره و همچنین مقابله با چنگال گرانشی خورشید و جلوگیری از قفل شدن کشندی از نتایج رخ دادن ابرچرخش در اتمسفر زهره است. همان‌طورکه اشاره کردیم زهره در قیاس با زمین و مریخ ، شبانه‌روزهای بسیار طولانی‌تری دارد. اما برخلاف ماه، نیمه‌ی پنهان دائمی نیز ندارد و هرچند بسیار کندتر از زمین، ولی به هرترتیب، حرکت دروانی خود را طی زمان تکمیل می‌کند. چرخش آهسته و معکوس بدین معنی است که از طلوع تا غروب خورشید در زهره، معادل حدود 117 روز زمینی طول می‌کشد. جو غلیظ و سمی سیاره بخش زیادی از گرمای خورشید را به دام می‌اندازد و تنها 3 درصد از نور خورشیدی وارد‌شده، درنهایت می‌تواند به سطح جامد سیاره برسد و باقی تماماً توسط اتمسفر سیاره جذب می‌شود.

راه ترقی

ازآنجاکه سیاره‌هایی با اثر گلخانه‌ای شدید، از نوع موجود در اتمسفر زهره، برای زیست به آن مفهوم شناخته‌شده و تعریف‌شده برای نوع بشر غیرقابل سکونت خواهند بود، فهمیدن چگونگی تأثیر قفل‌شدگی کشندی بر قابلیت سکونت سیاره‌ها می‌تواند به ما در شناسایی جهان‌های قابل سکونت گردش‌کننده پیرامون ستاره‌های دیگر کمک کند. یکی از مواردی که ستاره‌شناسان در مسیر جست‌وجوی سیارات فراخورشیدی قابل سکونت به‌دنبال آن هستند، یافتن اجرامی تقریباً هم‌اندازه‌ی زمین است؛ اما بعید به نظر می‌رسد که صرف داشتن اندازه‌ای مشابه زمین برای رویاهای دورودراز بشر در یافتن سیاره‌های قابل سکونت با اتمسفر مناسب کافی باشد. زهره کم‌و‌بیش هم‌اندازه‌ی زمین است؛ اما پرواضح است که هیچ موجود زمینی نمی‌تواند روی این سیاره و اتمسفر جهنمی آن دوام بیاورد. از همین روی، شاید استفاده از زمین به‌تنهایی به‌عنوان مدلی برای سیارات فراخورشیدی ایدئال، حتی سیاراتی با قفل‌شدگی کشندی همچون زهره، نتایج دقیقی به همراه نداشته باشد. کین معتقد است: زهره فرصتی است تا بتوانیم این مدل‌ها را به‌خوبی اصلاح کنیم؛ در این حالت قادر خواهیم بود محیط سطح سیارات اطراف ستاره‌های دیگر را هم به درستی درک کنیم. ما در‌حال‌حاضر عملکرد خوبی از حیث لحاظ کردن اثرات اتمسفر و اثرات کشندی نداریم و بیشتر اوقات از مدل‌های زمینی برای تفسیر ویژگی‌های سیارات فراخورشیدی استفاده می‌کنیم. زهره همانند دوستی در فاصله‌ی نزدیک و همسایگی سیاره‌ی خودمان است که با دست‌هایش می‌خواهد توجه ما را به‌خود جلب کند و بگوید به اینجا نگاه کنید [من یک مثال نقض خوب هستم]. کین در نهایت تصریح می‌کند که سیاره‌ی زهره ابزاری بسیار ارزشمند در منظومه‌ی خورشیدی خودمان است که باید به آن بیشتر توجه و تلاش کنیم تا از آن برای درک آب‌وهوای جهان‌های بیگانه استفاده کنیم. این تحقیق در Nature Astronomy منتشر شده است.

لینک کوتاه:
https://www.rahetaraghi.ir/Fa/News/351765/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

جیب خالی، پز عالی!

ماجراجویی راک و امیلی بلانت در اعماق آمازون

حمله کیهان به رضا رشیدپور: حالا که در تلویزیون نیستی دست به سرکوب می‌زنی؟!

ماجرای جالب بازیگر شدن ساعد سهیلی: چای می‌ریختم و سرویس‌ها را نظافت می‌کردم

ایرانی‌ها برای کار و تحصیل به کجاها مهاجرت می‌کنند؟

فیلم زورگیری خشن از زن اهوازی در روز روشن

ایسر از ماوس، کیبورد و پروژکتور Vero سازگار با محیط‌زیست رونمایی کرد

معرفی ویتامین E ؛ هرآنچه باید در مورد خواص و فواید ویتامین ای بدانید

سکانسی از بازی علی شادمان در سریال «یاغی»

امبر هرد: اتهاماتِ جانی دپ باعث شد نقشم در «آکوامن» کم شود

تیزر جدید «چند میگیری گریه کنی 2» منتشر شد

چهره ها/ چهره جدید شهره سلطانی در مراسم شب بازیگر

سینما یعنی... | حس خوب

رونمایی از پوستر سریال «یاغی»

مرضیه برومند از «کلیله و دمنه» می گوید

هدیه های خانم شیرزاد هم مثل خودشه

پخش مستند «میان دو منزل» به یاد عثمان محمدپرست امشب

آهنگ «ریل» با خوانندگی حامد زمانی

موزیک ویدئوی یوسف زمانی به نام "شیک"

اجرایی طنز از موسیقی معروف فیلم «پدر خوانده»

کشف دو تن انواع موادمخدر در پایتخت

اعتراض رئیس جامعه دامپزشکان به تلف شدن توله‌های «ایران»

قتل خونین پسر جوان در جشن تولد

تصادف دو خودرو با شتر 6 کشته و زخمی برجای گذاشت

پلیس باند سارقان سابقه‌دارِ منازل را زمین‌گیر کرد

اولین گلخانه زیر آب جهان با تنوع بیش از 100 نوع میوه و سبزی

دانشجویان بین‌المللی چقدر از دانشگاه‌های ایران رضایت دارند؟

آزادسازی قیمت‌ها، حالِ نمایشگاه کتاب را گرفت

صادرات را قربانی درآمد واردات نکنید

لپ‌تاپ HP Envy 16 و Envy 17.3 با پردازنده‌های گرافیکی اینتل ARC و انویدیا RTX معرفی شدند

آدرنالین پارک

جلسه کاهش زمان صدور پروانه

یک جوری انگلیسی حرف زد که همه ترکیدن!

گورماست میخوام، تقی میخوام

باجناق و شوهر خاله ترکوندن

فیلم «اخطار پنج روزه»، آماده نمایش شد

دوره زمونه عوض شده

نیکول کیدمن از زندگی تام کروز حذف شد!

این هم معنی حریم خصوصی

چهره ها/ سلفی صمیمانه فاطمه معتمدآریا با جمعی از بازیگران

صحبت های مرحوم عثمان محمدپرست در مورد یادگیری موسیقی

آهنگ «هستی من» به خوانندگی زنده یاد ناصر عبداللهی

دوتار نوازی روح نواز از استاد زنده یاد عثمان محمدپرست

ویدئویی از دوتار نوازی مرحوم عثمان محمدپرست و آواز زنده یاد استاد شجریان

تکمیل ظرفیت بهشت زهرا تا 7 سال دیگر

بازداشت شبکه فساد تعدادی از کارکنان دولت در خراسان شمالی

مرگ فرزند یوزپلنگ هم گردن تحریم‌ها افتاد؟

کلاهبرداری 50 میلیاردی با ترفند "دعانویسی و رمالی" در فضای مجازی

روایت گروگانگیری خونین در ایلام

آگهی فروش قسطی مرغ روی بیلبورد شهرداری؛ چک دو ماهه بدون کارمزد