راه ترقی

آخرين مطالب

مردی که سیاست را در خدمت ادبیات درآورد انديشه

مردی که سیاست را در خدمت ادبیات درآورد
  بزرگنمايي:

راه ترقی - ایسنا / ابراهیم خدایار در وبینار بین‌المللی «سراینده صلح و دوستی» ضمن بررسی کارنامه علمی و فرهنگی میرزا تورسون‌‏زاده، گفت که او سیاست را در خدمت ادبیات و فرهنگ درآورد.
 رئیس انجمن علمی نقد ادبی ایران و دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس در این وبینار که در روز پنج‌شنبه (30 اردیبهشت‌ماه 1400) به مناسبت 110سالگی میرزا تورسن‌زاده، شاعر و ادیب فقید اهل تاجیکستان توسط موسسه فرهنگی اکو و سفارت تاجیکستان در تهران برگزار شد، اظهار کرد: در آغاز سخن، اجازه می‌‏خواهم به حضور تک ‏تک حاضران در نشست بین‏‌المللی «سراینده صلح و دوستی» که به مناسبت صدودهمین سالگرد تولد استاد میرزا تورسون‏‌زاده (1911-1977م)، شاعر مردمی، سیاستمدار، ادیب، مترجم و قهرمان تاجیکستان برگزار شده است، سلام عرض ‏کنم و برای همه شما عزیزان ارجمند و گرامی در سراسر جهان و همچنین کشورهای فارسی‌‏زبان، آرزوی سلامت و تندرستی داشته باشم. اقوام فارسی‌‏زبان ماوراءالنهر در قالب خان‏‌نشین‌‏های پیشین بخارا و خوقند و بعدتر در شکل جمهوری‏ مستقل تاجیکستان، هفت لحظه تاریخی و سرنوشت‌‏ساز را در دوره نوین حیات ادبی خود از 1870 تا 1991 م تجربه کرده است: دوره «معارف‌پروری یا روشنگری (1870-1905 م)»، «تجددگرایی (1905-1917 م)»، «پیدایش ادبیات شورایی (1917–1929 م)»، «رشد و استحکام ادبیات شورایی (1929-1953 م)»، «زوال ادبیات شورایی و بازگشت نرم به سنت (1953- 1985 م)»، «مرگ ادبیات شورایی و پیدایش ادبیات مردمی (1985-1991 م)» و «استقلال و خودآگاهی ملی (1991 م به بعد)».
خدایار سپس گفت: اگر قرار باشد جایگاه و اعتبار شاعران و ادیبان تاجیک را در دوره معاصر مشخص کنیم، یکی از بهترین و مطمئن‏‌ترین راه‏‌های این کار، معین کردن اهمیت و میزان تأثیرگذاری آن‌‏ها در این چارچوب پذیرفته‌‏شده است، چارچوبی که استخوان‌‏بندی تحلیل ادبیات تاجیکستان در دوره معاصر در آن قوام یافته و شکل گرفته است.
او در ادامه با اشاره به کارنامه شاعری تورسون‌زاده بیان کرد: می‌‏دانیم که تورسون‌‏زاده در سال‌‏های آغازین دهه 30 میلادی دست به آفرینش شعر زد. نخستین مجموعه شعر این شاعر مردمی در سال 1932 م با نام «بیرق ظفر» به چاپ رسید؛ بنابراین اگر بخواهیم به جایگاه وی در ادبیات معاصر تاجیک نگاه انتقادی داشته باشیم، او در لحظه چهارم ادبیات معاصر تاجیکستان موسوم به دوره «رشد و استحکام ادبیات شورایی(1929-1953 م)» هم از نظر آفرینش شعری و هم به‏‌لحاظ پذیرش ریاست اتفاق نویسندگان تاجیکستان از سال 1946 م حضوری تمام‏ و کمال و در عین حال موثر داشته و 24 سال از دوره پنجم ادبیات تاجیکستان را در سال‌‏های 1953-1977 م موسوم به «زوال ادبیات شورایی و بازگشت نرم به سنت (1953- 1985 م)» نیز تجربه کرده است.
این پژوهشگر ادبیات تاجیک افزود: در این عقیده تردیدی ندارم که فعالیت ادبی و هنری تورسون‌‏زاده را نمی‌‏توان در نزدیک به 46سال آفرینندگی (1930-1976م) در قامت ادیبی سیاستمدار و شاعری آگاه به تاریخ تحولات اجتماعی و سیاسی معاصر تاجیکستان، به‌‏سادگی از زیر سیطره سیاستی که در سال‌‏های منتهی به استقلال در 1991 م از جامعه این کشور طرد شد و جای خود را به آگاهی ملی داد، تحلیل کرد. از سوی دیگر با این گزاره دوست ندارم ذهن مخاطب را به تئوری حاکم بر تولید ادبیات و هنر این سال‌‏ها که غالبا محصولی ماشینی و به قول معروف «فرمایشی» داشت، معطوف کنم. این کار بسیار آسان است و به‏‌راحتی منتقد را از دست مخاطبان آسان‌‏گیر نجات خواهد داد، کاری که دیگران هم کرده‏‌اند. من با این هم‌سان‌‏سازی سر سازگاری ندارم، بلکه برعکس دوست دارم در این فرصت، آن سوی سکه ماجرای تحلیل را برای مخاطبان سخت‌گیر ادبیات به نمایش بگذارم.

راه ترقی


ابراهیم خدایار همچنین گفت: استاد تورسون‌‏زاده در این سال‌‏ها که ادبیات و فرهنگ ملت‌‏های تحت سلطه شوروی سابق در دوره خروشچف (1953-1964 م) فرصت نفس کشیدن دوباره را در هوای بازگشت به سنت‏‌های ملی خود یافته بودند، «مهارِ سیاستِ سرکش» را به دست «سوارِ نجیبِ ادبیات» داد و از این فرصت استثنایی برای ملت و فرهنگ خود به‏‌خوبی بهره گرفت.
او ادامه داد: تورسون‏‌زاده آگاهانه ندای وجدان فرهنگ تاجیک و درخواست آن را برای بازگشت به گذشته پرافتخار هزاران‌ساله از سپیده‏‌دم تاریخ شنید و زیرکانه کاری را که باید می‌‏کرد، انجام داد. او سیاست را در خدمت ادبیات و فرهنگ درآورد. بازگشت به پاسداشت نوروز به دستیاری و حمایت مستقیم تورسون‏‌زاده مهم‌‏ترین سند این کار سترگ و جاودان در تاریخ فرهنگ تاجیکستان است و اگر قرار بود فقط برای همین این یک کار به وی عنوان قهرمان ملی داد، کار بسیار به‌‏جا و درخوری بود.
خدایار در پایان از تورسون‏‌زاده به عنوان «جان آگاه و جان شیرین» یاد کرد و با تبریک دوباره روز بزرگداشت این ادیب اهل تاجیکستان بیان کرد: توجه به یگانگی تاجیکان با فارسی‏‌زبانان جهان را از خجند تا سمرقند، از هرات تا بلخ، از شیراز تا تبریز و از آن‌جا، از تهران و کابل تا دوشنبه در شعر شاعران این دوره که مومن قناعت (1932-2018م)، بازار صابر (1938-2018 م)، لایق شیرعلی (1941-2000 م) و گلرخسار صفی‏اوا (متولد 1947 م)، از میوه‌‏های این بوستان نوباوه بودند، باید محصول درایت و تیزهوشی توسون‏‌زاده‌‏ها به‌‏شمار آورد.
نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، سرور بخشی، رئیس موسسه اکو، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کمال نصرالله، شاعر اهل تاجیکستان، شاه منصور شاه‌میرزا، دبیر نشست موسسه اکو و ... از دیگر سخنرانان وبینار بین‌المللی «سراینده صلح و دوستی» بودند. 

راه ترقی


لینک کوتاه:
https://www.rahetaraghi.ir/Fa/News/262713/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

«مسعود نقاش‌زاده» دبیر جشنواره فیلم فجر کرونا گرفت

لوگوموشن «ملاقات خصوصی» با بازی پریناز ایزدیار و هوتن شکیبا

آخرین وضعیت جشنواره فیلم فجر پس از ابتلای دبیرش به کرونا

کاهش وزن طاقت فرسای امیر جدیدی برای فیلم «قهرمان»

رسول ملاقلی‌پور و تهدید آتش زدن استودیو بهمن!

صاحب کار عصبانی در سریال «بعد از آزادی»

آغاز پیش‌ فروش بلیت‌های «لایه‌های دروغ» در جشنواره فجر

فیزیک کوانتوم خواندن در سریال «نیسان آبی»

اجرای زنده حمیدرضا ترکاشوند در خندوانه

دونوازی تماشایی از گیتار و ویولنسل

آهنگ «ساری گلین» را با صدای سامی یوسف بشنوید

شوخی ممیزی این بار با ترانه «برقص آ»

شدت بارش برف و باران در این استان‌ها

عضو کمیته علمی کرونا: انتظار داریم عدد مبتلایان پنج رقمی شود

بازگشت رنگ قرمز به نقشه کشور؛ اعمال جریمه‌های کرونایی در جاده‌ها

«پرونده‌های خاص»؛ از اغفال زن متاهل توسط مرد غریبه تا اخاذی پسر جوان از دختر دبیرستانی

عضو علمی ستاد کرونا: چهار هفته بعد شیوع اومیکرون به اوج می‌رسد

چگونه واکسن‌های کووید-19 به این سرعت ساخته شدند؟

خیز مرموزانه کرونا؛ مبتلایان روزانه به مرز 12 هزار نفر رسید

پرسه خطرناک سالک در بیخ گوش پایتخت

تشدید بارش‌ها در 13 استان؛ کاهش دما در نیمه شمالی کشور

استقبال جالب دانشجویان خارجی از تحصیل در ایران

تصویری جدید از لحظه رسیدن "جیمز وب"‌ به مقصد منتشر شد

راز حیات در اعماق دریا کشف شد

نقاط لاگرانژی پارکینگ‌های فضایی

به کمک فضاپیمای سویوز؛ سالی طلایی پیش روی گردشگری فضایی

بوستر موشک اسپیس ایکس با ماه برخورد می کند!

ابتلاء 3 روزه افراد به سویه اُمیکرون/انتشار نتایج مطالعات اثربخشی 4 واکسن بر کرونا

نخبه‌ای که بازگشت را به ماندن در آمریکا ترجیح داد

امید به درمان سرطان و صرع با یک حسگر مغزی جدید

احتمال برخورد موشک "اسپیس‌ایکس" به ماه!

این واکسن کرونای بینی همه سویه های ویروس را مسدود می کند

پیشنهاد یک ناشر برای برگزاری نمایشگاه کتاب به صورت تفکیک‌ شده

چگونه یک کتاب خوب را تشخیص دهیم؟

شاعرانه/ ایا صیّاد رحمی کن، مرنجان نیم‌جانم را

کتاب «تناسخ» منتشر شد

نامه نگاری های مهراوه شریفی نیا با پزشکش- قسمت اول

صندوق بازنشستگی خراسان شمالی حدود سه هزار فقره وام پرداخت کرد

تجلیل از بانوان اداره کل تعاون،کار و رفاه اجتماعی استان همدان

مدیرکل تعاون،کار و رفاه اجتماعی تهران: زنان نقش مهمی در جامعه و اقتصاد کشور ایفا می کنند

واحدهای موفق تولیدی استان اردبیل در راه اشتغال حمایت می شوند

مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی آذربایجان‌شرقی: بانوان ورزشکار کارگر بهره‌وری و کیفیت در کار را بالا می‌برند

اعضای مراجع حل اختلاف کار سیستان و بلوچستان مشخص شدند

مدیرعامل صندوق بازنشستگی فولاد: پیگیر خواسته‌های بازنشستگان در فضای همدلانه هستیم

چهار هزار خانواده محروم دارای 2 معلول خانه‌دار می‌شوند+ فیلم

احتمال تجزیه آمریکا چقدر است؟ نشنال اینترست پاسخ می‌دهد

غیـــر محرمانـــه

اوج‌گیری ترامپ -سقوط بایدن

اسم خاتمی هم خواب از چشم شان ربوده

از اتهام‌زنی تا دروغ‌پراکنی