راه ترقی

آخرين مطالب

مردی که سیاست را در خدمت ادبیات درآورد انديشه

مردی که سیاست را در خدمت ادبیات درآورد
  بزرگنمايي:

راه ترقی - ایسنا / ابراهیم خدایار در وبینار بین‌المللی «سراینده صلح و دوستی» ضمن بررسی کارنامه علمی و فرهنگی میرزا تورسون‌‏زاده، گفت که او سیاست را در خدمت ادبیات و فرهنگ درآورد.
 رئیس انجمن علمی نقد ادبی ایران و دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس در این وبینار که در روز پنج‌شنبه (30 اردیبهشت‌ماه 1400) به مناسبت 110سالگی میرزا تورسن‌زاده، شاعر و ادیب فقید اهل تاجیکستان توسط موسسه فرهنگی اکو و سفارت تاجیکستان در تهران برگزار شد، اظهار کرد: در آغاز سخن، اجازه می‌‏خواهم به حضور تک ‏تک حاضران در نشست بین‏‌المللی «سراینده صلح و دوستی» که به مناسبت صدودهمین سالگرد تولد استاد میرزا تورسون‏‌زاده (1911-1977م)، شاعر مردمی، سیاستمدار، ادیب، مترجم و قهرمان تاجیکستان برگزار شده است، سلام عرض ‏کنم و برای همه شما عزیزان ارجمند و گرامی در سراسر جهان و همچنین کشورهای فارسی‌‏زبان، آرزوی سلامت و تندرستی داشته باشم. اقوام فارسی‌‏زبان ماوراءالنهر در قالب خان‏‌نشین‌‏های پیشین بخارا و خوقند و بعدتر در شکل جمهوری‏ مستقل تاجیکستان، هفت لحظه تاریخی و سرنوشت‌‏ساز را در دوره نوین حیات ادبی خود از 1870 تا 1991 م تجربه کرده است: دوره «معارف‌پروری یا روشنگری (1870-1905 م)»، «تجددگرایی (1905-1917 م)»، «پیدایش ادبیات شورایی (1917–1929 م)»، «رشد و استحکام ادبیات شورایی (1929-1953 م)»، «زوال ادبیات شورایی و بازگشت نرم به سنت (1953- 1985 م)»، «مرگ ادبیات شورایی و پیدایش ادبیات مردمی (1985-1991 م)» و «استقلال و خودآگاهی ملی (1991 م به بعد)».
خدایار سپس گفت: اگر قرار باشد جایگاه و اعتبار شاعران و ادیبان تاجیک را در دوره معاصر مشخص کنیم، یکی از بهترین و مطمئن‏‌ترین راه‏‌های این کار، معین کردن اهمیت و میزان تأثیرگذاری آن‌‏ها در این چارچوب پذیرفته‌‏شده است، چارچوبی که استخوان‌‏بندی تحلیل ادبیات تاجیکستان در دوره معاصر در آن قوام یافته و شکل گرفته است.
او در ادامه با اشاره به کارنامه شاعری تورسون‌زاده بیان کرد: می‌‏دانیم که تورسون‌‏زاده در سال‌‏های آغازین دهه 30 میلادی دست به آفرینش شعر زد. نخستین مجموعه شعر این شاعر مردمی در سال 1932 م با نام «بیرق ظفر» به چاپ رسید؛ بنابراین اگر بخواهیم به جایگاه وی در ادبیات معاصر تاجیک نگاه انتقادی داشته باشیم، او در لحظه چهارم ادبیات معاصر تاجیکستان موسوم به دوره «رشد و استحکام ادبیات شورایی(1929-1953 م)» هم از نظر آفرینش شعری و هم به‏‌لحاظ پذیرش ریاست اتفاق نویسندگان تاجیکستان از سال 1946 م حضوری تمام‏ و کمال و در عین حال موثر داشته و 24 سال از دوره پنجم ادبیات تاجیکستان را در سال‌‏های 1953-1977 م موسوم به «زوال ادبیات شورایی و بازگشت نرم به سنت (1953- 1985 م)» نیز تجربه کرده است.
این پژوهشگر ادبیات تاجیک افزود: در این عقیده تردیدی ندارم که فعالیت ادبی و هنری تورسون‌‏زاده را نمی‌‏توان در نزدیک به 46سال آفرینندگی (1930-1976م) در قامت ادیبی سیاستمدار و شاعری آگاه به تاریخ تحولات اجتماعی و سیاسی معاصر تاجیکستان، به‌‏سادگی از زیر سیطره سیاستی که در سال‌‏های منتهی به استقلال در 1991 م از جامعه این کشور طرد شد و جای خود را به آگاهی ملی داد، تحلیل کرد. از سوی دیگر با این گزاره دوست ندارم ذهن مخاطب را به تئوری حاکم بر تولید ادبیات و هنر این سال‌‏ها که غالبا محصولی ماشینی و به قول معروف «فرمایشی» داشت، معطوف کنم. این کار بسیار آسان است و به‏‌راحتی منتقد را از دست مخاطبان آسان‌‏گیر نجات خواهد داد، کاری که دیگران هم کرده‏‌اند. من با این هم‌سان‌‏سازی سر سازگاری ندارم، بلکه برعکس دوست دارم در این فرصت، آن سوی سکه ماجرای تحلیل را برای مخاطبان سخت‌گیر ادبیات به نمایش بگذارم.

راه ترقی


ابراهیم خدایار همچنین گفت: استاد تورسون‌‏زاده در این سال‌‏ها که ادبیات و فرهنگ ملت‌‏های تحت سلطه شوروی سابق در دوره خروشچف (1953-1964 م) فرصت نفس کشیدن دوباره را در هوای بازگشت به سنت‏‌های ملی خود یافته بودند، «مهارِ سیاستِ سرکش» را به دست «سوارِ نجیبِ ادبیات» داد و از این فرصت استثنایی برای ملت و فرهنگ خود به‏‌خوبی بهره گرفت.
او ادامه داد: تورسون‏‌زاده آگاهانه ندای وجدان فرهنگ تاجیک و درخواست آن را برای بازگشت به گذشته پرافتخار هزاران‌ساله از سپیده‏‌دم تاریخ شنید و زیرکانه کاری را که باید می‌‏کرد، انجام داد. او سیاست را در خدمت ادبیات و فرهنگ درآورد. بازگشت به پاسداشت نوروز به دستیاری و حمایت مستقیم تورسون‏‌زاده مهم‌‏ترین سند این کار سترگ و جاودان در تاریخ فرهنگ تاجیکستان است و اگر قرار بود فقط برای همین این یک کار به وی عنوان قهرمان ملی داد، کار بسیار به‌‏جا و درخوری بود.
خدایار در پایان از تورسون‏‌زاده به عنوان «جان آگاه و جان شیرین» یاد کرد و با تبریک دوباره روز بزرگداشت این ادیب اهل تاجیکستان بیان کرد: توجه به یگانگی تاجیکان با فارسی‏‌زبانان جهان را از خجند تا سمرقند، از هرات تا بلخ، از شیراز تا تبریز و از آن‌جا، از تهران و کابل تا دوشنبه در شعر شاعران این دوره که مومن قناعت (1932-2018م)، بازار صابر (1938-2018 م)، لایق شیرعلی (1941-2000 م) و گلرخسار صفی‏اوا (متولد 1947 م)، از میوه‌‏های این بوستان نوباوه بودند، باید محصول درایت و تیزهوشی توسون‏‌زاده‌‏ها به‌‏شمار آورد.
نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، سرور بخشی، رئیس موسسه اکو، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کمال نصرالله، شاعر اهل تاجیکستان، شاه منصور شاه‌میرزا، دبیر نشست موسسه اکو و ... از دیگر سخنرانان وبینار بین‌المللی «سراینده صلح و دوستی» بودند. 

راه ترقی


لینک کوتاه:
https://www.rahetaraghi.ir/Fa/News/262713/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

قیمت گوشت مرغ و گوشت گوساله امروز پنجشنبه 30 فروردین

بزرگ‌ترین ریسک اقتصاد ایران در سال 1403

موقعیت عالی که عیسی آل کثیر از دست داد

گل اول پرسپولیس به صنعت نفت توسط دانیال اسماعیلی فر

گل دوم پرسپولیس به صنعت نفت که افساید اعلام شد

راستش رو بگو، چند سالته؟مصاحبه دیدنی جود بلینگام با ریو فردیناند

ایتالیایی‌ها رئال را نپسندیدند؛ ال‌چولو در کالبد کارلتو!‏

درخشش استقلالی سابق این‌بار در دربی کوچک

باشگاه پرسپولیس : در جست‌وجوی پیروزی، توقف بعدی: آبادان

شجاعیان: از همسرم تشکر میکنم که با حضور او تونستم به روزهای خوب برگردم

گزارش زنده؛ صنعت نفت 0 - 1 پرسپولیس

دیدار جمعی از دیپلمات‌های وزارت خارجه با ولایتی

حقیقت‌پور: باید در داخل، مداراگر باشیم

رئیس‌جمهور: اگر اسرائیل خطا ‌کند‌ پاسخی خواهیم داد که ‌پشیمان ‌شوند‌

خبرهای مهم درباره تجهیزات نظامی نیروی زمینی ارتش

کارگردانی که هرچه ساخت ماندگار شد

چهره ها/ عکسی از لاله اسکندری که دوباره وایرال شد

اجرای احساسی و زیبای رضا بهرام در کنسرت

رئیس سازمان سنجش: رئیس جدید سازمان سنجش به زودی معرفی می‌شود

تغییر جایگاه مردان و زنان در اتوبوس‌های بی.آر.تی

ایرانی‌ترین غیرایرانی

متحدان اسرائیل در برزخ

رفتار موذیانه همسایه شمالی زیر ذره‌بین

فرش قرمز برای اسکناس درشت؟

رشد هزار میلیاردی خروج سرمایه از بورس

ترکیب دیدار پرسپولیس و صنعت نفت اعلام شد

همای سعادت دوباره در دسترس نکونام

جایگاه روبه روی آزادی برای استقلال سولداوت شد

رقبای ملی‌پوشان ایران مشخص شدند

نمک روی زخم آرسنال؛ لذت بردم که حذف شدید!‏

ورود کنعانی‌زادگان به باشگاه صدتایی‌های پرسپولیس

تراکتور با جت شخصی مقابل نساجی

افول لیگ برتر؛ به لقب لیگ کشاورزان سلام کنید!

جریمه جدید فوتبال ایران برای پرسپولیس

پیکان و هوادار به تساوی رضایت دادند

رهبر انصارالله یمن: متجاوزان فهمیدند که هرگونه تجاوزی بی پاسخ نخواهد ماند

نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی: حمله اسرائیل به کنسولگری ایران فاقد ارزش نظامی بود

واکنش رئیسی به درگذشت پرویز داودی

دلخوری رابعه اسکویی از مازیار لرستانی بخاطر شایعه ازدواج‌!

سریال های معروفی که «لعیا زنگنه» بازی کرده است

رئیس پلیس فتا: فروشندگان سوال‌های جعلی آزمون سراسری بازداشت شده‌اند

امروز در فضا ؛ کشف اولین سیارات فراخورشیدی در اندازه زمین توسط تلسکوپ کپلر

آشیانه سری

تقابل نظامی اسرائیل و ایران؛ پیامدها و راه‌حل‌ها

درآمد عجیب از زباله گردی

پیام سپاهان برای تیم و هواداران پس از برد دربی

پاکدل مستقیم به رختکن رفت

شروع ستاره لژیونر با توپ پُر در جام ملت‌ها

شکست عجیب ژاپن در روز اول جام ملت‌های فوتسال آسیا

سپاهان با روش جدید: زکی‌پور حمله کن