راه ترقی

آخرين مطالب

مردی که سیاست را در خدمت ادبیات درآورد انديشه

مردی که سیاست را در خدمت ادبیات درآورد
  بزرگنمايي:

راه ترقی - ایسنا / ابراهیم خدایار در وبینار بین‌المللی «سراینده صلح و دوستی» ضمن بررسی کارنامه علمی و فرهنگی میرزا تورسون‌‏زاده، گفت که او سیاست را در خدمت ادبیات و فرهنگ درآورد.
 رئیس انجمن علمی نقد ادبی ایران و دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس در این وبینار که در روز پنج‌شنبه (30 اردیبهشت‌ماه 1400) به مناسبت 110سالگی میرزا تورسن‌زاده، شاعر و ادیب فقید اهل تاجیکستان توسط موسسه فرهنگی اکو و سفارت تاجیکستان در تهران برگزار شد، اظهار کرد: در آغاز سخن، اجازه می‌‏خواهم به حضور تک ‏تک حاضران در نشست بین‏‌المللی «سراینده صلح و دوستی» که به مناسبت صدودهمین سالگرد تولد استاد میرزا تورسون‏‌زاده (1911-1977م)، شاعر مردمی، سیاستمدار، ادیب، مترجم و قهرمان تاجیکستان برگزار شده است، سلام عرض ‏کنم و برای همه شما عزیزان ارجمند و گرامی در سراسر جهان و همچنین کشورهای فارسی‌‏زبان، آرزوی سلامت و تندرستی داشته باشم. اقوام فارسی‌‏زبان ماوراءالنهر در قالب خان‏‌نشین‌‏های پیشین بخارا و خوقند و بعدتر در شکل جمهوری‏ مستقل تاجیکستان، هفت لحظه تاریخی و سرنوشت‌‏ساز را در دوره نوین حیات ادبی خود از 1870 تا 1991 م تجربه کرده است: دوره «معارف‌پروری یا روشنگری (1870-1905 م)»، «تجددگرایی (1905-1917 م)»، «پیدایش ادبیات شورایی (1917–1929 م)»، «رشد و استحکام ادبیات شورایی (1929-1953 م)»، «زوال ادبیات شورایی و بازگشت نرم به سنت (1953- 1985 م)»، «مرگ ادبیات شورایی و پیدایش ادبیات مردمی (1985-1991 م)» و «استقلال و خودآگاهی ملی (1991 م به بعد)».
خدایار سپس گفت: اگر قرار باشد جایگاه و اعتبار شاعران و ادیبان تاجیک را در دوره معاصر مشخص کنیم، یکی از بهترین و مطمئن‏‌ترین راه‏‌های این کار، معین کردن اهمیت و میزان تأثیرگذاری آن‌‏ها در این چارچوب پذیرفته‌‏شده است، چارچوبی که استخوان‌‏بندی تحلیل ادبیات تاجیکستان در دوره معاصر در آن قوام یافته و شکل گرفته است.
او در ادامه با اشاره به کارنامه شاعری تورسون‌زاده بیان کرد: می‌‏دانیم که تورسون‌‏زاده در سال‌‏های آغازین دهه 30 میلادی دست به آفرینش شعر زد. نخستین مجموعه شعر این شاعر مردمی در سال 1932 م با نام «بیرق ظفر» به چاپ رسید؛ بنابراین اگر بخواهیم به جایگاه وی در ادبیات معاصر تاجیک نگاه انتقادی داشته باشیم، او در لحظه چهارم ادبیات معاصر تاجیکستان موسوم به دوره «رشد و استحکام ادبیات شورایی(1929-1953 م)» هم از نظر آفرینش شعری و هم به‏‌لحاظ پذیرش ریاست اتفاق نویسندگان تاجیکستان از سال 1946 م حضوری تمام‏ و کمال و در عین حال موثر داشته و 24 سال از دوره پنجم ادبیات تاجیکستان را در سال‌‏های 1953-1977 م موسوم به «زوال ادبیات شورایی و بازگشت نرم به سنت (1953- 1985 م)» نیز تجربه کرده است.
این پژوهشگر ادبیات تاجیک افزود: در این عقیده تردیدی ندارم که فعالیت ادبی و هنری تورسون‌‏زاده را نمی‌‏توان در نزدیک به 46سال آفرینندگی (1930-1976م) در قامت ادیبی سیاستمدار و شاعری آگاه به تاریخ تحولات اجتماعی و سیاسی معاصر تاجیکستان، به‌‏سادگی از زیر سیطره سیاستی که در سال‌‏های منتهی به استقلال در 1991 م از جامعه این کشور طرد شد و جای خود را به آگاهی ملی داد، تحلیل کرد. از سوی دیگر با این گزاره دوست ندارم ذهن مخاطب را به تئوری حاکم بر تولید ادبیات و هنر این سال‌‏ها که غالبا محصولی ماشینی و به قول معروف «فرمایشی» داشت، معطوف کنم. این کار بسیار آسان است و به‏‌راحتی منتقد را از دست مخاطبان آسان‌‏گیر نجات خواهد داد، کاری که دیگران هم کرده‏‌اند. من با این هم‌سان‌‏سازی سر سازگاری ندارم، بلکه برعکس دوست دارم در این فرصت، آن سوی سکه ماجرای تحلیل را برای مخاطبان سخت‌گیر ادبیات به نمایش بگذارم.

راه ترقی


ابراهیم خدایار همچنین گفت: استاد تورسون‌‏زاده در این سال‌‏ها که ادبیات و فرهنگ ملت‌‏های تحت سلطه شوروی سابق در دوره خروشچف (1953-1964 م) فرصت نفس کشیدن دوباره را در هوای بازگشت به سنت‏‌های ملی خود یافته بودند، «مهارِ سیاستِ سرکش» را به دست «سوارِ نجیبِ ادبیات» داد و از این فرصت استثنایی برای ملت و فرهنگ خود به‏‌خوبی بهره گرفت.
او ادامه داد: تورسون‏‌زاده آگاهانه ندای وجدان فرهنگ تاجیک و درخواست آن را برای بازگشت به گذشته پرافتخار هزاران‌ساله از سپیده‏‌دم تاریخ شنید و زیرکانه کاری را که باید می‌‏کرد، انجام داد. او سیاست را در خدمت ادبیات و فرهنگ درآورد. بازگشت به پاسداشت نوروز به دستیاری و حمایت مستقیم تورسون‏‌زاده مهم‌‏ترین سند این کار سترگ و جاودان در تاریخ فرهنگ تاجیکستان است و اگر قرار بود فقط برای همین این یک کار به وی عنوان قهرمان ملی داد، کار بسیار به‌‏جا و درخوری بود.
خدایار در پایان از تورسون‏‌زاده به عنوان «جان آگاه و جان شیرین» یاد کرد و با تبریک دوباره روز بزرگداشت این ادیب اهل تاجیکستان بیان کرد: توجه به یگانگی تاجیکان با فارسی‏‌زبانان جهان را از خجند تا سمرقند، از هرات تا بلخ، از شیراز تا تبریز و از آن‌جا، از تهران و کابل تا دوشنبه در شعر شاعران این دوره که مومن قناعت (1932-2018م)، بازار صابر (1938-2018 م)، لایق شیرعلی (1941-2000 م) و گلرخسار صفی‏اوا (متولد 1947 م)، از میوه‌‏های این بوستان نوباوه بودند، باید محصول درایت و تیزهوشی توسون‏‌زاده‌‏ها به‌‏شمار آورد.
نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، سرور بخشی، رئیس موسسه اکو، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، کمال نصرالله، شاعر اهل تاجیکستان، شاه منصور شاه‌میرزا، دبیر نشست موسسه اکو و ... از دیگر سخنرانان وبینار بین‌المللی «سراینده صلح و دوستی» بودند. 

راه ترقی


لینک کوتاه:
https://www.rahetaraghi.ir/Fa/News/262713/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

صحرای خشک آفریقا در گذشته پر آب بوده است

«ایساتیس» منتخب جشنواره بین‌المللی فیلم «روورتو» ایتالیا

آرشیو «جیران» با پیگیری شاکی خصوصی از فیلیمو حذف شد

تصنیفِ زیبای "دولتِ عشق" با صدای استاد محمدرضا شجریان

ویولنسل نوازی استپان هاوزر در منظره ای زیبا

تصاویری هولناک از آتش‌سوزی دیروز در پالرموی ایتالیا

اجساد نوجوانان غرق شده بعد از 3 روز به ساحل آمد

تولید سوخت از آب با استفاده از برگ مصنوعی

احضار روح خالق شرلوک هلمز در مراسم ختم خودش!

آیا صلح آنکارا-دمشق در راه است؟

اون زمان چیزی به نام تلفن همراه نبود

قاب بی‌نظیر از زوج هنرمند در یک روز کاملا خاص

بازی شطرنج جاوید با بچه

تقلید خنده‌دار خانم بازیگر از اوج عصبانیت همسرش

اینکه تو دوستش داری تمومه

«نشان ارادت» از فردا روی آنتن شبکه دو می‌رود

فک پایینتو میارم بالا!

آهنگ «دوباره تو» با صدای اشوان

کلیپ «بوی پیراهن یوسف» با صدای شهاب رمضان

نماهنگ «ای وطن» با صدای استاد زنده یاد محمد نوری

مهاجرت 1.5 میلیون افغانستانی به ایران بعد از قدرت گرفتن طالبان

آخرین عکس‌ها از «پیروز» توله یوزپلنگ ایرانی منتشر شد

واکنش پلیس به افزایش ترافیک یک هفته اخیر در تهران

تصاویری از سیلاب و آبگرفتگی معابر در انگلستان

بازداشت کلاهبردار و جاعل مهر‌های دولتی

انجام 291 تست آبله میمونی در کشور؛ نیازی به واکسیناسیون عمومی نیست

بیمه ناباروری همگانی شد

حادثه در کوه دماوند؛ هلی کوپتر امداد به پرواز درآمد

از روش‌های سنتی آموزشی فاصله می‌گیریم/هیچ استادی موسسه دهخدا را ترک نکرده است

بخشی از کتاب/ آدم در تنهایی است که می پوسد و پوک می‌شود

بخشی از کتاب/ درس 28 مرداد

اطلاعیه مهم وزارت کار درباره سامانه جدید درخواست بازبینی دهک بندی خانوارها

نتیجه معکوس سفر پلوسی به تایوان

آغاز فیلترینگ چینی؟

احداث 18 معبر در 8 ماه / احداث خیابان گلایل و نسیم سوم تا چندماه آینده

چهره ها/ جشن تولد لاکچری دختر شاهرخ استخری!

حضرت چنین امتحانی رو پشت سر گذاشت!

وام گیری سرخ پوست از فیلم معروف هالیوودی

تصاویر رنگارنگ از دنیای زنانه در فیلم های «نرگس آبیار»

ناگفته‌های شنیدنی از مختارنامه

گفتگو با بازیگر و خواننده «مختارنامه» در برنامه «آن»

علی شادمان مهمان برنامه «مهمونی» می شود

تماشای 100 هزار نفری فیلم «دوزیست» در یک هفته

بهمن و برادرش دارن میرن پیش اکبر مجلل!

چهره ها/ امیر جعفری «پارسا پیروزفر» را در آغوش گفت

قطعه《کوچه لَره》با صدای خواننده آذربایجان، ضابط نبی زاده

از یوسف زمانی آهنگ «عاشقانه» را بشنوید

گورخوابی معتادان این‌بار در سنندج

پلیس: برای تمدید گذرنامه مبلغی نباید پرداخت شود

خط و نشان دادستان تهران برای مجرمانی که امنیت جامعه را مخدوش کنند