راه ترقی

آخرين مطالب

زنان و سرزندگی شهری؛ فرصتی برای نشاط و مهر در شهر نوشتارها

زنان و سرزندگی شهری؛ فرصتی برای نشاط و مهر در شهر
  بزرگنمايي:

راه ترقی- در ادامه یادداشت 29 شهریور 1400روزنامه اعتماد به قلم زهرا نژاد بهرام می خوانیم: وقتی در شهر حرکت می‌کنیم، وقتی به دیوارهای شهر و بناهای شهری نگاه می‌کنیم، وقتی در چشم‌انداز شهر فضای سبز و درختان را می‌بینیم، وقتی جوی‌های تمیز آب را که برای جمع‌آوری آب‌های سطحی در سطح شهر پراکنده هستند را زیرنظر می‌گیریم و وقتی دیوارنگارها یا نقاشی‌های ماندگار یا بیلبوردها و تابلوهای شهری نظرمان را به خود جلب می‌کنند ! احساس می‌کنیم درشهری زندگی می‌کنیم که کمتر به مهر و دوستی و تعلق توجه شده است و این شهر فارغ از اجتماع‌پذیری زنان در شهر است. این مفهوم شاید در بیان عمومی‌تر همان حس مشارکت‌پذیری و همراهی زنان در چهره و بنیان شهر باشد. کمبود استفاده از رنگ‌های گرم و شاد، فضاهای محدود و به هم پیچیده ماشین و آسفالت و عدم داشتن فرصتی برای ایجاد نوعی همخوانی با شهر، فضا را برای اجتماع‌پذیری زنان و همدلی آنها محدود می‌کند.

شهر برای همه شهروندان است اما شاید زمانی که شهرها ساخته می‌شدند؛ چون مدیریت ساخت و سازنده‌ها مردان بودند انتظارات و نیازها با خواسته‌های آنان تطابق پیداکرده است. اما امروز شهر نیازمند بازخوانی و بازآرایی است. چرا که نه تنها نمی‌توان حضور زنان را نادیده گرفت که آنها جزیی انکارناپذیر از شهر و حقوق شهری و شهروندی هستند. حضور آنها نه تنها از برای حق خودشان بلکه از آن منظر که فرصت‌های تازه‌ای برای تعلق بیشتر و امنیت زیادتر تامین می‌کنند، جدی است !

به باور بسیاری از محققان، محدودیت‌های فرهنگی ایجاد شده برای زنان در فضای اجتماعی و عرصه‌های عمومی باعث شده تا آنان نتوانند به خوبی از موقعیت خود بهره ببرند و شاید مجبور شوند خود را همچون یک عنصر غیرلازم از برای فضاهای شهری و عرصه‌های عمومی دور ببینند و روزبه‌روز فاصله زیادی از خود و شهر را به نمایش می‌گذارند. 

آن حس درون که بتواند برای زنان در شهر همخوانی و همدلی ایجاد کند در شهرها کمتر قابل مشاهده است. و این نیازمند توجهی دیگر است.  در واقع زنان به دلیل وظایف خاصی که درخانواده و اجتماعی دارند که شامل نگهداری از کودکان و بیماران و سالمندان از یک‌سو و تامین نیازهای خانوار از سوی دیگر؛ به اجبار در شهر حضور پیدا می‌کنند اما این به معنی آن نیست که توانسته‌اند با شهر ارتباط لازم را برقرار کنند. اما نیازشهر از یک‌سو به حضور همه شهروندان و حق بر شهر از سوی شهروندان و لزوم آماده‌سازی فضای شهری برای حضور زنان از سوی دیگر این مهم را جدی ساخته که شهر باید بازآرایی شود.

این مهم در واقع دو اثر مهم دارد؛ نخست آنکه حق شهروندی زنان بر شهر را تامین می‌کند و دوم آنکه سرزندگی و نشاط شهری را توسعه می‌دهد و حس مکان و تعلق را به همراه زیبایی‌شناسی فضای عمومی با خود همراه می‌کند و میل به حضور در شهر را تقویت می‌کند.  تقریبا بیشتر فضاهای شهری در ایران به نوعی انحصاری شدند و بیشترین استفاده‌کنندگان از فضای شهری را مردان جوان و میان‌سال در اختیار دارند و اقشار زیادی از مردان نظیر کودکان و سالمندان که نقش موثری در نشاط شهری و سرزندگی آن می‌توانند داشته باشند، کم پیدا و کم حضور هستند، دراین میان زنان که جای خود دارد! ایمن‌سازی و امن‌سازی در کنار رنگ شهر و گسترش فضاهای مشترک و فضاهای باز فرصت حضور زنان در شهر را بیشتر می‌کند و آن موقع است که مفهوم سرزندگی شهری به نمایش گذاشته می‌شود.

برجسته‌ترین شاخص‌های سرزندگی شهری که ناشی از حضور زنان در شهر است را می‌توان در: 
ایمنی و امنیت: که امکان حضورپذیری زنان در شهر و فضاهای شهری را تامین می‌کند بستری برای مشارکت در شهر و تامین حق بر شهر برای زنان است و تک رنگی را از شهر جدا می‌کند و تنوع را بر آن حاکم می‌گرداند. 

زیبایی و جذابیت: جذابیت کلمه پر معنایی است که ناشی از جذب کردن است. شهری زیبا و جذاب است که بتواند از همه عناصر طبیعی و مصنوعی با همه نگاه‌های جنسیتی و سنی فرصت‌های عبوری و تعلقی را در شهر فراهم کند. این مهم بستری برای توسعه جنب و جوش شهری است که فرصت‌های بصری را با تنوع کاربری‌ها همراه می‌کند. المان‌های شهری و چیدمان شهری بخشی از زیبایی هستند که در صورت مشارکت زنان در طراحی و مناسب‌سازی قادر است بستر سرزندگی شهری را با حضور زنان فراهم کند. 

تعاملات اجتماعی: یکی از مهم‌ترین عناصر سرزندگی ارتباط اجتماعی است که ناشی از امکان حضور مداوم و متنوع در شهر آن را توسعه می‌دهد. رابطه اجتماعی در فضا و زمان اتفاق می‌افتد. لذا فضا مجموعه‌ای از روابط اجتماعی را میان گروه‌های مختلف و جنسیت‌های گوناگون در مکان امکان‌پذیر می‌کند. یکی از برجسته‌ترین امکان تعامل برخورداری از فضاهای عمومی متعدد و متنوع و تنوع کاربری‌های عمومی و خصوص در کنار همدیگر است. این ارتباطات و تعاملات فضاها را معناپذیر می‌کند و رابطه‌ها را شکل می‌دهد. چرا که فضاهای عمومی محل حضور همه شهروندان و بستری برای مشارکت آنان در زندگی اجتماعی است که حضور زنان را امکان‌پذیر و تنوع در تعاملات را تحقق‌پذیر می‌گرداند. 

حس مکان: خاطرات و تجارب مثبت و اتفاقات خاص در مکان بستری برای تولید خاطرات جمعی و حس تعلق به مکان است که فرصت تعاملات را بیشتر و تعلق را گسترده می‌کند. این تعلقات میل به مشارکت در شهر و حضور در شهر را توسعه می‌دهد مثلا خاطره دیدار با دوستان در شهر یا وقوع یک اتفاق جمعی نظیر تظاهرات‌های خیابانی و...‌ ‌. این تعلق علاوه بر حس اجتماعی به مکان ایجاد می‌شود و فرصتی دوگانه است که مکان و احساسات انسانی را پیوند می‌زند. لذا کیفیت کالبد شهری در تسری و توزیع این حس نقش موثری در سرزندگی شهری ایجاد می‌کند و اگر زنان امکان تحقق این حس را به دست آوردند فرصت‌های سرزندگی شهری بیشتر می‌شود. بنابراین با تقویت احساس تعلق شهروندان نسبت به فضاهای عمومی شهری، آنان این فضا را متعلق به خود دانسته و بدون احساس ترس، اضطراب یا خجالت از آن بهره‌برداری می‌نمایند. 

کیفیت محیط: این مهم ناشی از عوامل مختلفی است که بتواند نیازهای شهروندان را تامین کند؛ از زیرساخت‌های لازم نظیر حمل و نقل عمومی گرفته تا پیاده‌روهای مناسب و طبیعت و..... لذا کیفیت محیطی عنصری است که شهروندان را فرامی‌خواند تا درشهر مشارکت کنند و بستری تولید می‌کند تا شهروندان فارغ از جنسیت و سن و تعلقات اجتماعی شهر را با خود همراه کنند. 

با توجه به عوامل ذکر شده شهر زنان را به خود دعوت می‌کند و زنان با حضور در شهر این پیام را به مکان و شهروندان می‌دهند که این جا امن است و ایمن ، سرزنده است و قابل استفاده؛ مطمئن است و زیبا. لذا حضور زنان در شهر بستری برای سرزندگی شهری است که نه تنها آنان را بهره‌مند می‌کند بلکه پیام‌آور همه عناصر موثر در سرزندگی شهری نیز هست. نکته خاص این سرزندگی تسری روحیه انسان‌محوری و عدالت و مهر و دوستی در شهر است که در نماد زنان درشهر بیشتر قابل مشاهده است. شاید کاهش خشونت، رعایت حدود رفتار انسانی و کاهش جرایم از اصلی‌ترین امکانات است که با حضور زنان فرصت سرزندگی شهری را بیشتر می‌کند. لذا شهرمان شهر برای همگان است ؛ پر نشاط و پویا!

لینک کوتاه:
https://www.rahetaraghi.ir/Fa/News/302645/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

خانم شیرزاد دهنش خیلی قُرصه!

دعوای عروس و مادر شوهر بخاطر عمه خانم

سکانسی از بازی امیر مقاره خواننده در سریال «جزیره»

سه بازیگر جدید به «پاکول» اضافه شدند

رکنا مدعی شد: مرگ ریحانه پارسا در استانبول؛ خودکشی، قتل یا شایعه؟!

موسیقی برایمان نان نمی‌شود ولی چه کنیم که عاشقیم!

کلیپ دیدنی از هنرنمایی گروه لیان با محمد بحرانی

چهاردهمین جشنواره موسیقی نواحی، نت پایانی را نواخت

ویدئویی از اختتامیه هشتمین جشنواره دف‌ نوازان

اجرای خیابانی اثر آهنگساز آرژانتینی در شیراز

رضا یزدانی یا برادران خسروی؟ خواننده بازیگر موفق این روزها کدام است؟

اجرای تلویزیونی پیام عزیزی از آهنگ معروف "طلع بدر علینا"

«بمان در خیالم» با خوانندگی نوید نوروزی منتشر شد

ویدئوی از اجرای قطعه کردی در جشنواره نوازندگان ساز دف

بداهه خوانی حمیدرضا نوربخش در تولد 55 سالگی خود

کنسرت خیابانی رحیم شهریاری با بیش از ده هزار تماشاگر

سوتی کلان فرزاد فرخ روی آنتن زنده

شاخص‌های جمعیتی ایران در وضعیت هشدار

دُز "اضافه" واکسن کرونا چیست و برای چه کسانی در کشور تزریق می‌شود؟

دبیر کمیته علمی کرونا: پیک ششم کرونا هر زمانی ممکن است رخ دهد

وزارت بهداشت: مسافران بدون کارت واکسن حین ورود به کشور تست می‌شوند

خطر 17میلیون واکسن نزده

کاهش 10.5 درصدی مدارس فرسوده کشور

وزیر بهداشت: 85 درصد بیمارانی که فوت می کنند واکسن تزریق نکرده‌اند

کاهش وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر از 2.5 ریشتر در کشور

ویدئویی از نجات نوجوان سقوط کرده میان 2 ساختمان

کاهش محسوس وقوع جرم ازطریق سامانه جعلی ثنا

پلیس راهور: محدودیت تردد شبانه برقرار است

تصادف مرگبار در محور گرمسار به تهران

رشته‌های مورد تأیید برای ادامه تحصیل معلمان کدامند؟

کاهش 36 درصدی ازدواج؛ افزایش 28 درصدی طلاق!

واکنش سرپرست وزارت آموزش‌وپرورش به مرگ 4 کودک در اثر فرو ریختن دیوار

شمالی ها منتظر باران باشند

مینو محرز: نگران «پیک ششم» هستیم

لحظه نجات کودک پارس‌آبادی از غرق شدن توسط راننده پراید

بررسی لغو محدودیت تردد شبانه در تهران

بزرگ‌ترین قاچاقچی کوکائین جهان دستگیر شد

افزایش پرونده‌های هک حساب‌های اینستاگرام

ثبت نام متقاضیان انتقال در دانشگاه‌های علوم پزشکی آغاز شد

لغو دورکاری‌ها مسافران مترو تهران را چقدر افزایش داد؟

مدرک تحصیلی 70 درصد شاغلان غیرمرتبط با شغل‌شان است

دردسر مرگ پیرزن برای همراه بیمار

کره جنوبی یک میلیون دُز واکسن آسترازنکا به ایران ارسال می‌کند

پایش سلامت بیش از 750 هزار نفر در مرزهای کشور

اظهارنظر جدید دبیرکل سازمان جهانی بهداشت درباره پایان کرونا

وقتی قضات بازنشسته حاضر به شرکت در آزمون وکالت نمی‌شوند

روایت هایی متفاوت از مرگ مشکوک یک وکیل

به کارگیری هفت هزار سرباز معلم

رئیس کمیسیون آموزش مجلس: مدارس به زودی حضوری می‌شود

شرایط صدور روادید عراق به شهروندان ایرانی اعلام شد