راه ترقی - ایرنا / پژوهشگران موفق شدند با استفاده از نور فرابنفش، ماده موجود در زبالههای گیاهی را به وانیلین و پلاستیک زیستتخریبپذیر تبدیل کنند.
لیگنین مادهای آلی و پیچیده است که حدود ۳۰ درصد وزن زیستتوده (کل مواد آلی که از گیاهان بهدست میآید) را تشکیل میدهد و به دلیل همین ساختار پیچیده، سالهاست که یکی از بزرگترین چالشهای صنایع تبدیلی بهشمار میرود. روشهای معمولی موادی بسیار نامتجانس تولید میکنند که جداسازی و خالصسازی آنها بسیار دشوار است.
فناوری جدید؛ نور فرابنفش و مادهای ارزان
بازار ![]()
گروه پژوهشی به سرپرستی دانشگاه آلیکانته اسپانیا، مادهای به نام آنتراکینون (anthraquinone) ساخته که مادهای ارزان و بسیار پایدار است. وقتی این ماده با نور فرابنفش فعال میشود، به طور انتخابی قویترین پیوندهای شیمیایی درون لیگنین را میشکند.
دکتر نستور گیهارو (Néstor Guijarro)، پژوهشگر اصلی این مطالعه، میگوید: در این پژوهش، نوعی فناوری ارائه میکنیم که با استفاده از نور و شرایط محیطی، لیگنین را به محصولات باارزش تبدیل میکند. این فرآیند پیوسته، کارآمد و قابل تولید در مقیاس صنعتی است.
تبدیل زباله به وانیلین
نتیجه این فرآیند، تولید وانیلین (یک ترکیب شیمیایی که مسئول بوی اصلی وانیل است) با رکورد ۷.۱ درصد وزنی است. وانیلین مادهای بسیار پرکاربرد در صنایع غذایی، آرایشی و شیمیایی است.
پسماند صفر؛ استفاده کامل از مواد خام
دکتر گیهارو میگوید: قطعات لیگنینی که پس از فرآیند استخراج باقی میمانند، برای اولینبار بهعنوان نرمکنندههای زیستتخریبپذیر استفاده شدهاند که قابلیت پردازش با چاپ سهبعدی را دارند.
آزمایشهای آزمایشگاهی نشان میدهد این افزودنیهای پایدار، انعطافپذیری و استحکام پلاستیکهای زیستی را افزایش میدهند و به آنها قابلیت بازگشت به شکل اولیه را میبخشند.
نمونه واقعی؛ قاب گوشی زیستتخریبپذیر
گروه پژوهشی برای اثبات کاربرد عملی این فناوری، یک قاب گوشی همراه کاملاً کاربردی را با چاپ سهبعدی تولید کردند که همان دوام و ویژگیهای پلاستیکهای معمولی را دارد؛ اما یک پلاستیک زیستی است؛ یعنی از مواد گیاهی ساخته شده و در طبیعت تجزیه میشود، نه از نفت. برخلاف پلاستیکهای معمولی که قرنها در محیط میمانند.
پروفسور رافائل بالارت (Rafael Balart)، پژوهشگر ارشد مؤسسه فناوری مواد دانشگاه پلیتکنیک والنسیا، میگوید: ما از مواد باقیمانده برای نرمکردن پلاستیک زیستی استفاده کردیم و خواص شگفتانگیزی مانند انعطافپذیری بیشتر و قابلیت بازگشت به شکل اولیه بهدست آوردیم.
تأیید مقررات سبز اروپا
به گفته نویسندگان، این پژوهش گامی بزرگ به سوی استفاده تجاری کامل از لیگنین است. این فناوری با سیاستهای اروپا برای حفاظت از محیط زیست و کاهش ضایعات هماهنگ است.