راه ترقی - مهر / حجت‌الاسلام والمسلمین طائب با اشاره به پتانسیل‌های معدنی کشور گفت: بهره‌برداری اقتصادی از معادن و حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش، نیازمند هدف‌گذاری دقیق، تولید علم و بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته است.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسین طائب، رئیس سازمان بسیج مستضعفین کشور، در رویداد ملی «ما می‌توانیم تا ثریا» با تشریح الزامات دستیابی ایران به قدرت و جایگاه برتر در عرصه بین‌المللی، علم و فناوری را از مهم‌ترین پایه‌های اقتدار ملی برشمرد و اظهار کرد: تحقق پیشرفت همه‌جانبه کشور مستلزم بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت دانشگاه‌ها، نخبگان، بخش صنعت و سرمایه‌گذاران است تا دستاورد‌های علمی در مسیر رفع نیاز‌های کشور و تقویت توانمندی‌های ملی قرار گیرد.
او با اشاره به تغییرات در ساختار قدرت جهانی بیان کرد: مناسبات بین‌المللی متأثر از میزان قدرت و توانایی کشورهاست و دولت‌هایی که از ظرفیت‌های بیشتری برخوردار باشند، نقش تعیین‌کننده‌تری در شکل‌دهی به معادلات جهانی ایفا می‌کنند. بنابراین، حضور مؤثر ایران در نظم جدید بین‌المللی مستلزم حرکت به سمت کشوری قدرتمند، توسعه‌یافته و برخوردار از توانمندی‌های متنوع است.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین با اشاره به عبور تدریجی جهان از ساختار تک‌قطبی و حرکت به سوی نظام چندقطبی افزود: قدرت‌های مسلط برای حفظ برتری خود در حوزه‌های فناوری، منابع و امکانات راهبردی، از ابزار‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، امنیتی و نظامی بهره می‌گیرند. در این میان، محدودسازی پیشرفت علمی کشور‌ها و حتی هدف قرار دادن دانشمندان و مراکز تحقیقاتی، یکی از شیوه‌های حفظ انحصار قدرت در جهان محسوب می‌شود.
طائب در ادامه، با اشاره به حملات صورت‌گرفته علیه دانشمندان و زیرساخت‌های علمی ایران در جریان جنگ‌های اخیر خاطرنشان کرد: تصور دشمن این است که با حذف نیرو‌های متخصص و تخریب مراکز علمی می‌تواند روند پیشرفت کشور را متوقف کند؛ اما واقعیت این است که دانش به یک فرد یا مجموعه محدود نمی‌شود و توان علمی کشور با برخورداری از نیروی انسانی مستعد و متخصص، قابلیت استمرار و بازسازی دارد.
او با تأکید بر اینکه ایران قدرتمند باید کشوری برخوردار از رشد و پیشرفت در ابعاد مختلف باشد، دو ضرورت اساسی برای تحقق این هدف را تهدیدزدایی و افزایش کارآمدی عنوان کرد و گفت: دستیابی به این دو هدف، مستلزم تقویت قدرت ملی در حوزه‌های مختلف است. این قدرت صرفاً در توان نظامی و دفاعی خلاصه نمی‌شود، بلکه اقتصاد، سیاست، امنیت، سرمایه اجتماعی و توان علمی نیز از ارکان اصلی آن به شمار می‌روند.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین، علم و فناوری را زیرساخت اصلی توسعه سایر بخش‌های قدرت ملی دانست و تصریح کرد: هر میزان که کشور در عرصه تولید دانش و دستیابی به فناوری‌های پیشرفته موفق‌تر عمل کند، زمینه افزایش توانمندی در سایر حوزه‌ها نیز فراهم خواهد شد. از همین رو، تقویت بنیه علمی باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی برنامه‌های پیشرفت کشور مورد توجه قرار گیرد.
طائب با تأکید بر لزوم جهت‌دهی به فعالیت‌های پژوهشی بر اساس نیاز‌های واقعی کشور اظهار داشت: نخستین گام در این مسیر، شناسایی دقیق مسائل و اولویت‌های موجود در بخش‌های مختلف است. باید مشخص شود که حوزه‌هایی همچون معدن، نفت و گاز، صنعت و دیگر بخش‌های راهبردی به چه نوع دانش و فناوری‌هایی نیاز دارند تا فعالیت دانشگاه‌ها، پژوهشگران و نخبگان به سمت ارائه راهکار‌های عملی و حل مشکلات کشور هدایت شود.
او با اشاره به ظرفیت اقتصادی قابل توجه بخش معدن کشور بیان کرد: بهره‌برداری اصولی از ذخایر معدنی می‌تواند سالانه ارزشی در حدود ۲۵ میلیارد دلار ایجاد کند؛ با این حال، استفاده حداکثری از این ظرفیت نیازمند فاصله گرفتن از خام‌فروشی، تکمیل زنجیره ارزش محصولات معدنی و به‌کارگیری فناوری‌های روز است. تحقق این اهداف نیز بدون برنامه‌ریزی علمی و سرمایه‌گذاری هدفمند امکان‌پذیر نخواهد بود.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین همچنین بر ضرورت ایجاد شبکه ارتباطی میان استعداد‌های علمی از دوران تحصیل تا ورود به عرصه تولید تأکید کرد و گفت: شناسایی استعداد‌ها باید از مدارس آغاز شود و این ظرفیت‌ها در دانشگاه‌ها و مراکز علمی پرورش یابند. در ادامه نیز لازم است ارتباط مؤثری میان دانشجویان، اساتید، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های صنعتی برقرار شود تا ایده‌های نوآورانه پس از طی مراحل تحقیق و توسعه، قابلیت تبدیل شدن به محصولات کاربردی و ثروت‌آفرینی را پیدا کنند.
او در تشریح جایگاه بسیج در تحقق این فرایند اظهار داشت: مأموریت بسیج، تصدی‌گری به جای دستگاه‌های مسئول یا جایگزینی با مجموعه‌های اجرایی نیست؛ بلکه این نهاد می‌تواند با ایفای نقش تسهیلگر و ایجاد ارتباط میان ظرفیت‌های موجود، زمینه همکاری بیشتر میان مردم، نخبگان، دستگاه‌های اجرایی، سرمایه‌گذاران و فعالان صنعتی را فراهم کند. در واقع، بسیج باید حلقه اتصال صاحبان ایده به منابع مالی و ظرفیت‌های تولیدی کشور باشد.
طائب با اشاره به حضور ۱۵ صندوق سرمایه‌گذاری در رویداد ملی «ما می‌توانیم تا ثریا» خاطرنشان کرد: مشارکت این صندوق‌ها در ارزیابی طرح‌ها، شناسایی ایده‌های دارای قابلیت اجرایی و پشتیبانی مالی از طرح‌های برتر، گامی مؤثر در جهت تبدیل ظرفیت علمی به ارزش اقتصادی است. این روند باید با شناسایی گسترده‌تر استعداد‌های مردمی و فراهم کردن زمینه حمایت از طرح‌های خلاقانه و نوآورانه ادامه پیدا کند.
او افزود: دستیابی به قدرت علمی مطلوب تنها با افزایش تعداد پژوهشگران محقق نمی‌شود، بلکه در کنار تربیت دانشمندان توانمند، باید تولید دانش نیز تقویت و فعالیت‌های تحقیقاتی بر اساس اولویت‌های کشور هدایت شود. برای این منظور، لازم است زنجیره‌ای منسجم از شناسایی استعداد‌ها در مدارس، پرورش علمی در دانشگاه‌ها و اتصال توان پژوهشی به صنعت و منابع سرمایه‌گذاری شکل بگیرد.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت توجه به علوم پایه تأکید کرد و گفت: همان‌گونه که در حوزه‌هایی مانند پزشکی و هوافضا شاهد دستاورد‌های ارزشمندی بوده‌ایم، نباید از سرمایه‌گذاری در رشته‌هایی همچون ریاضیات و فیزیک غافل شویم. این علوم اساس بسیاری از فناوری‌های پیشرفته را تشکیل می‌دهند و دستیابی به پیشرفت پایدار در حوزه‌های راهبردی، نیازمند تقویت بنیان‌های علمی و حمایت مستمر از دانشمندان این عرصه‌هاست.
طائب با اشاره به تجربه متخصصان ایرانی در دستیابی به فناوری‌های پیشرفته، علی‌رغم محدودیت‌ها و موانع خارجی، اظهار کرد: پیشرفت‌های حاصل‌شده در برخی حوزه‌ها نشان داده است که اتکا به توان داخلی، حمایت از نیرو‌های متخصص و برنامه‌ریزی هدفمند می‌تواند زمینه عبور از انحصار‌های بین‌المللی را فراهم کند. این تجربه موفق قابل تعمیم به سایر بخش‌هاست و می‌توان با فراهم کردن بستر مناسب، در حوزه‌های مختلف علمی و فناوری نیز به دستاورد‌های مورد نیاز کشور دست یافت.
او در پایان، مشارکت گسترده‌تر نخبگان، سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه فناوری را لازمه شتاب‌بخشی به روند توسعه کشور دانست و تأکید کرد: ساختن ایرانی قدرتمند و پیشرفته، مسئولیتی مشترک است و تحقق آن به همکاری و هم‌افزایی تمام ظرفیت‌های انسانی، علمی، اقتصادی و اجتماعی کشور نیاز دارد. هر یک از آحاد جامعه نیز می‌توانند متناسب با توانایی و تخصص خود در این مسیر نقش مؤثری ایفا کنند.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین در پایان ابراز امیدواری کرد که با استمرار رویداد‌هایی از این دست و تقویت ارتباط میان علم، سرمایه و صنعت، روند تبدیل دانش به ثروت و فناوری با سرعت بیشتری دنبال شود و ایران در آینده به سطحی از مرجعیت علمی دست پیدا کند که جامعه علمی جهان برای بهره‌گیری از دانش، پژوهش‌ها و دستاورد‌های آن، به زبان فارسی توجه ویژه‌ای داشته باشد.