راه ترقی - فارس / مدیر ملی پروژه یوز آسیایی از شناسنامهدار شدن دو یوز «نیکی» و «نیکان» خبر داد؛ دو یوز خواهر و برادری که متولد ۱۴۰۲ هستند.
تابلو نامگذاری و شناسنامه دو یوزپلنگ آسیایی به نامهای نیکان و نیکی که به تازگی ثبت شده بودند، امروز پنجشنبه رونمایی شد.
باقر نظامی، مدیر ملی پروژه حفاظت از یوز آسیایی، در گفتوگو با خبرنگار فارس درباره دو توله یوز به نامهای «نیکی» و «نیکان» توضیح داد که برخی اطلاعات منتشرشده درباره سال تولد این دو یوز نادرست است.
وی با اشاره به اینکه «نیکی» و «نیکان» جزو یوزهای متولد سال ۱۴۰۲ هستند، گفت: این دو توله در سال ۱۴۰۲ ثبت شدند و متولد همان سال هستند. بنابراین هرگونه اشاره به تولد آنها در سال ۱۴۰۴ اشتباه است.
(عکس زیر متعلق به یوزپلنگ «نیکان» است.)
بازار
مدیر ملی پروژه یوز آسیایی درباره علت انتخاب نام این دو توله نیز اظهار کرد: نام "نیکی" برای توله ماده انتخاب شد که به نام یک شرکت است؛ مجموعهای که طی حدود شش تا هفت سال گذشته در کنار پروژه بوده است.
وی ادامه داد: نام "نیکان" نیز برای توله نر در نظر گرفته شد که به خیریه نیکان ماموت ارتباط دارد. جالب اینجاست که این دو نام بهصورت اتفاقی انتخاب شدند اما شباهت زیادی به یکدیگر دارند. نیکی و نیکان خواهر و برادر هستند و این همنامی به شکل کاملاً اتفاقی رخ داده است.
(عکس پایین مربوط به یوزپلنگ نیکی است.)
یوز آسیایی که روزگاری از شبهقاره هند تا خاورمیانه پراکنش داشت، اکنون در ایران باقی مانده است. همین موضوع سبب شده سرنوشت این گربهسان ارزشمند نهتنها یک دغدغه ملی، بلکه مسئلهای جهانی باشد. کارشناسان معتقدند هر توله یوزی که در طبیعت متولد میشود، به اندازه یک سرمایه ژنتیکی بیبدیل اهمیت دارد.
افزایش تعداد یوزهای شناساییشده از ۱۷ به ۲۷ فرد، در نگاه نخست خبری امیدوارکننده به نظر میرسد، اما واقعیت آن است که این جمعیت هنوز در محدودهای بسیار شکننده قرار دارد. در جمعیتهای کوچک، هر حادثه میتواند ضربهای جبرانناپذیر وارد کند؛ از تلف شدن یک ماده یوز بارور گرفته تا مرگ یک نر بالغ که نقش مهمی در زادآوری دارد.
در سالهای اخیر عوامل متعددی بقای یوز ایرانی را تهدید کردهاند. مهمترین تهدید، کاهش و تخریب زیستگاههاست. توسعه جادهها، فعالیتهای معدنی، چرای بیرویه دام و گسترش فعالیتهای انسانی باعث شده بخشهایی از زیستگاههای تاریخی یوز کارایی خود را از دست بدهند. بسیاری از مناطق بیابانی و نیمهبیابانی که زمانی محل تردد یوزها بود، اکنون با موانع انسانی و زیرساختی مواجه است.
تصادفات جادهای نیز به یکی از مرگبارترین تهدیدها تبدیل شده است. محور عباسآباد در استان سمنان طی سالهای گذشته بارها نام خود را در اخبار تلخ مرگ یوزها ثبت کرده است. برخورد خودروها با یوزها، بهویژه در ساعات شب، چندین فرد ارزشمند این گونه را از بین برده و نگرانی کارشناسان را افزایش داده است.
کاهش طعمههای طبیعی نیز مشکل دیگری است که آینده یوز را تهدید میکند. جبیر، آهو و دیگر گونههای طعمه در برخی مناطق با فشار شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاه روبهرو هستند. وقتی منابع غذایی کاهش پیدا کند، یوزها ناچار میشوند مسافت بیشتری برای یافتن غذا طی کنند؛ موضوعی که احتمال برخورد آنها با جادهها و مناطق انسانی را افزایش میدهد.
کارشناسان معتقدند که اگر بتوانیم امنیت زیستگاهها را افزایش دهیم، تلفات جادهای را کاهش دهیم و جمعیت طعمهها را احیا کنیم، شانس بقا برای یوز ایرانی بیشتر خواهد شد. اما هرگونه غفلت میتواند دستاوردهای سالهای اخیر را از بین ببرد.
کارشناسان همچنین بر اهمیت مشارکت جوامع محلی تأکید دارند. تجربه جهانی نشان داده حفاظت از گونههای در معرض خطر بدون همراهی مردم محلی موفق نخواهد بود. آموزش، ایجاد مشاغل سازگار با محیط زیست و جلب مشارکت ساکنان مناطق پیرامونی زیستگاهها میتواند نقش مهمی در کاهش تهدیدها داشته باشد.