راه ترقی - تعادل /بازار سهام همچنان سبزپوش است و روزهای خوبی را سپری میکند، این موضوع درحالی است که بازارهای موازی بورس تهران این روزها درحال تجربه نوسانهای جزئی هستند.
شاخص کل بورس در آخرین روز کاری هفته نیز توانست رکوردشکنی کند و وارد محدوده ۶.۳ میلیونی شد. بازار سهام طی روزهای گذشته با رکوردشکنیهای پیدرپی مواجه شده است و هر روز توانسته وارد محدودهای جدید شود. این موضوع درحالی است که همچنان سایه ریسکها روی بازار سهام وجود دارد و برخی از کارشناسان پیشبینی میکنند که اگر شرایط چنین پیش رود احتمالاً هفته آینده نیز روند بورس صعودی باشد؛ اما نکته اساسی اینجاست که رشد بورس همانند هفته جاری نخواهد بود و طی روزهایی شاهد اصلاح خواهیم بود. به بیان سادهتر بازار رشد خواهد کرد؛ اما این رشد همانند این هفته رشد بسیار قدرتمندی نخواهد بود و بازار با رشد کمتر و حتی روزهایی با اصلاح پیش خواهد رفت.
معاملات بورس تهران در آخرین روز معاملاتی هفته یعنی چهارشنبه ۴ شهریورماه با غلبه محسوس تقاضا و افزایش صفوف خرید همراه بود؛ روندی که نهتنها شاخص را دوباره رکوردشکن کرد، بلکه شاخص هموزن را نیز توانست در شرایط بسیار مساعدی قرار دهد.
ثبت صفهای خرید گسترده، ورود پرقدرت پول حقیقی و خروج منابع از صندوقهای درآمد ثابت، مهمترین نشانههای معاملاتی روزی بود که بورس تهران بار دیگر در کانون توجه سرمایهگذاران قرار گرفت.شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات روز چهارشنبه با رشد ۱۶۲ هزار و ۶۹۸ واحدی، معادل ۲.۶۱ درصد افزایش یافت و در سطح ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۵۷۶ واحد ایستاد.
این رشد را میتوان یک رکورد جدید برای شاخص کل بهحساب آورد و نشان میدهد که نمادهای بزرگ و اثرگذار بازار همچنان در جذب نقدینگی موفق هستند یا بهعبارتدیگر میتوان گفت که بورس تهران در جذب نقدینگی موفق است.
بااینحال، صعود بازار در این روز محدود به شرکتهای بزرگ و شاخصساز نبود. شاخص هموزن نیز ۳۷ هزار و ۶۳۷ واحد افزایش یافت و با رشد ۲.۱۳ درصدی در محدوده یک میلیون و ۸۰۲ هزار و ۷۷۳ واحد قرار گرفت. همجهتی رشد شاخص کل و شاخص هموزن را میتوان یکی از مهمترین ویژگیهای معاملات در این روز دانست؛ زیرا این وضعیت نشان میدهد جریان خرید در سطحی گستردهتر از چند نماد بزرگ در بازار توزیع شده است.
برتری کمسابقه خریداران
در پایان دادوستدهای روز اخیر، ۷۹۲ نماد در محدوده مثبت معامله شدند و تنها ۵۶ نماد کاهش قیمت را تجربه کردند. چنین ترکیبی از نمادهای مثبت و منفی، از گستردگی موج خرید در بازار حکایت دارد؛ موضوعی که با وضعیت صفهای خریدوفروش نیز تأیید میشود. بر اساس دادههای معاملاتی، ۵۶۱ نماد در صف خرید قرار داشتند، درحالیکه تعداد نمادهای دارای صف فروش تنها به ۱۰ مورد رسید.
این فاصله معنادار میان صفهای خریدوفروش، بیانگر آن است که در بخش بزرگی از بازار، تقاضا بر عرضه پیشی گرفته و فروشندگان تمایل کمتری به عرضه سهام در قیمتهای جاری داشتهاند. ارزش سفارشهای خرید در پایان معاملات به ۱۴ هزار و ۱۶۰ میلیارد تومان رسید؛ در مقابل، ارزش سفارشهای فروش تنها ۳۶۹ میلیارد تومان ثبت شد. اختلاف میان این دو رقم، یکی از نشانههای آشکار فشار تقاضا در بازار روز اخیر بود.
در واقع، حجم بالای سفارشهای خریدی که پشت صفها باقیماندهاند، نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران همچنان در انتظار فرصت ورود به نمادهای موردتوجه بازار هستند. البته صفهای خرید سنگین، در کنار آنکه نشانهای از تقاضای بالا محسوب میشوند، میتوانند نقدشوندگی کوتاهمدت سهام را نیز تحتتأثیر قرار دهند. زمانی که قیمت تعداد زیادی از نمادها در سقف مجاز روزانه تثبیت میشود و فروشنده کافی برای پاسخ به سفارشها وجود ندارد، معامله مؤثر در آن نمادها کاهش پیدا میکند و بخشی از تقاضا بدون انجام معامله در صف باقی میماند.
ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی در روز چهارشنبه به ۳۱ هزار و ۱۱۵ میلیارد تومان رسید و حجم دادوستدها نیز ۶۵.۸ میلیارد سهم ثبت شد. اگرچه ارزش معاملات نسبت بهروز گذشته کاهش نشان میدهد، اما بررسی وضعیت صفوف خرید نشان میدهد این افت لزوماً به معنای کاهش توجه سرمایهگذاران یا خروج نقدینگی از بازار نیست.
در روزهایی که تعداد بالایی از نمادها با صف خرید مواجه میشوند، بخش مهمی از سفارشهای خرید به معامله نهایی تبدیل نمیشود. علت آن است که فروشندگان حاضر به عرضه در قیمتهای فعلی نیستند یا حجم عرضه پاسخگوی تقاضای ثبتشده نیست.
در نتیجه، باوجود قدرت بالای خریداران، بخشی از نقدینگی پشت صفها متوقف میماند و رقم ارزش معاملات ممکن است در مقایسه با روزهایی که عرضه بیشتری در بازار وجود دارد، کمتر ثبت شود. از این منظر، ارزش معاملات بیش از ۳۱ هزار میلیاردتومانی همچنان سطحی قابلتوجه برای بازار سهام به شمار میرود.
بهویژه آنکه این رقم در شرایطی به ثبت رسیده که شمار زیادی از نمادها عملاً با صف خرید قفل بودهاند؛ بنابراین، ارزیابی کیفیت معاملات روز اخیر صرفاً بر مبنای مقایسه ارزش دادوستدها با روز گذشته، تصویر کاملی ارائه نمیکند و باید همزمان وضعیت صفها، نسبت سفارشهای خریدوفروش و جریان پول حقیقی نیز در نظر گرفته شود.
ورود ۴،۶ همت پول حقیقی
یکی دیگر از متغیرهای مهم معاملات روز اخیر، ورود ۴ هزار و ۶۲۵.۴ میلیارد تومان پول حقیقی به سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی بود. ورود پول حقیقی معمولاً بهعنوان یکی از شاخصهای سنجش تمایل سرمایهگذاران خرد به بازار تلقی میشود و رقم ثبتشده امروز، از افزایش جدی ریسکپذیری معاملهگران حقیقی حکایت دارد.سرانه خرید حقیقیها در معاملات ۱۰۰.۴ میلیون تومان و سرانه فروش آنان ۷۰.۱ میلیون تومان بود.
نسبت قدرت خرید حقیقی به فروش حقیقی نیز به ۱.۴۳ رسید؛ رقمی که نشان میدهد میانگین توان خرید سرمایهگذاران حقیقی، بالاتر از میانگین فروش آنها بوده است. این نسبت، در کنار ورود خالص پول حقیقی، تأیید دیگری بر تسلط سمت تقاضا در بازار امروز محسوب میشود.
به بیان دیگر، رشد شاخصها تنها ناشی از حرکت قیمتی نمادهای بزرگ نبود، بلکه ورود منابع جدید و افزایش قدرت خرید معاملهگران حقیقی نیز از این روند حمایت کرد. در چنین شرایطی، تداوم جریان ورود پول میتواند یکی از عوامل تعیینکننده برای ادامهدار بودن رونق معاملات باشد؛ هرچند پایداری آن به رفتار عرضهکنندگان، تحولات متغیرهای کلان اقتصادی و انتظارات فعالان بازار وابسته خواهد بود.
خروج پول از صندوقهای کمریسک
همزمان با ورود پول حقیقی به سهام و صندوقهای سهامی، ۷۹۷ میلیارد تومان منابع از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد. این اتفاق میتواند نشانهای از جابهجایی بخشی از نقدینگی میان ابزارهای مالی باشد؛ به این معنا که بخشی از سرمایهگذاران، با افزایش جذابیت بازار سهام، منابع خود را از گزینههای کمریسکتر خارج کرده و به سمت داراییهای دارای بازدهی بالقوه بالاتر حرکت دادهاند.
صندوقهای درآمد ثابت معمولاً مقصد سرمایهگذاران محتاطتری هستند که اولویت اصلی آنها حفظ سرمایه و دریافت بازدهی با نوسان محدود است. خروج منابع از این صندوقها، بهویژه در کنار ورود پول به بازار سهام، میتواند نشانه تقویت اشتهای ریسک در میانبخشی از فعالان بازار باشد.بهطورکلی معاملات طی هفته جاری با رکوردشکنی همراه بود، رکوردشکنیهای که توانست به ترتیب شاخص را وارد محدوده ۶.۲ الی ۶.۳ میلیون واحدی کند.
کارشناسان عقیده دارند که یکی از دلایل این روند افزایش ورود نقدینگی به بازار و افزایش سیگنالهای مثبت به بازار است. در کنار هم قرارگرفتن این دو مؤلفه باعث شده که بازار بتواند بازار در هفته روند مثبتی را تجربه کند. به عقیده این گروه اگر اخبار سیاسی منفی و سنگینی در بازار وجود نداشته باشند شاخص به صعود خود ادامه خواهد داد، البته شاخص در بین استراحتهایی خواهد داشت که اما بعید به نظر میرسد که شاخص سقوط سنگین را تجربه کند.