راه ترقی - ایسنا / نتایج آخرین ارزیابی بین‌المللی «پیزا» نشان داد که دانش‌آموزان برخی کشورها در رقابت علمی جهان عملکرد بهتری داشته‌اند و صدرنشین این رتبه‌بندی شده‌اند.
این رتبه‌بندی دانش‌آموزان بر اساس نتایج آزمون بین‌المللی «پیزا» (PISA) در سال ۲۰۲۵ تهیه شده که سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در ۲۰۲۶ منتشر کرده است. در این رتبه‌بندی، مناطق شرکت‌کننده چین با میانگین امتیاز ۵۷۸.۷ در جایگاه نخست قرار گرفته‌اند و پس از آن سنگاپور با ۵۵۲.۷ و تایوان با ۵۳۱.۳ امتیاز رتبه‌های دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند. این ارزیابی، مهارت‌های دانش‌آموزان ۱۵ ساله را در سه حوزه ریاضیات، علوم و خواندن در ۹۱ نظام آموزشی شرکت‌کننده می‌سنجد.
رتبه‌بندی ۱۰ کشور برتر از نظر عملکرد دانش‌آموزان
بر اساس این ارزیابی، مناطق پکن، شانگهای، جیانگسو و ژجیانگ چین با میانگین ۵۷۸.۷ امتیاز، در رتبه نخست قرار دارند. دانش‌آموزان این مناطق در علوم ۵۹۷، در ریاضیات ۶۱۲ و در خواندن ۵۲۷ امتیاز کسب کرده‌اند.
سنگاپور با میانگین ۵۵۲.۷ امتیاز در جایگاه دوم قرار دارد. امتیاز این کشور در علوم ۵۶۰، ریاضیات ۵۶۳ و خواندن ۵۳۵ بوده است. تایوان با میانگین ۵۳۱.۳ امتیاز رتبه سوم را به دست آورده است. دانش‌آموزان این کشور در علوم ۵۴۰، ریاضیات ۵۴۶ و خواندن ۵۰۸ امتیاز کسب کرده‌اند.
منطقه ماکائو چین با میانگین ۵۳۰.۳ امتیاز در جایگاه چهارم قرار گرفته است. امتیاز آن در علوم ۵۴۱، ریاضیات ۵۴۹ و خواندن ۵۰۱ بوده است. ژاپن با میانگین ۵۲۲ امتیاز رتبه پنجم را به خود اختصاص داده است و دانش‌آموزان ژاپنی در علوم ۵۳۸، ریاضیات ۵۲۵ و خواندن ۵۰۳ امتیاز کسب کرده‌اند.
کره جنوبی با میانگین ۵۱۶.۳ امتیاز در جایگاه ششم قرار دارد و. امتیاز این کشور در علوم ۵۲۶، ریاضیات ۵۲۲ و خواندن ۵۰۱ بوده است. استونی با میانگین ۵۱۱.۳ امتیاز رتبه هفتم را به دست آورده است، دانش‌آموزان این کشور در علوم ۵۲۷، ریاضیات ۵۰۸ و خواندن ۴۹۹ امتیاز کسب کرده‌اند.
هنگ‌کنگ چین با میانگین ۴۹۹.۳ امتیاز در جایگاه هشتم قرار گرفته است و امتیاز این منطقه در علوم ۴۹۶، ریاضیات ۵۲۲ و خواندن ۴۸۰ بوده است. بریتانیا با میانگین ۴۹۷.۷ امتیاز رتبه نهم را به خود اختصاص داده است، دانش‌آموزان این کشور در علوم ۵۱۱، ریاضیات ۴۸۸ و خواندن ۴۹۴ امتیاز کسب کرده‌اند. نیوزیلند نیز با میانگین ۴۹۵.۳ امتیاز در رتبه دهم قرار دارد و امتیاز این کشور در علوم ۵۰۹، ریاضیات ۴۸۰ و خواندن ۴۹۷ بوده است، البته در داده‌های مربوط به نیوزیلند محدودیت‌های نمونه‌گیری وجود دارد.
چرا دانش‌آموزان شرق آسیا عملکرد بهتری دارند؟
شرق آسیا، میزبان دانش‌آموزانی است که بالاترین امتیازها را در جهان کسب کرده‌اند. نظام‌های آموزشی این منطقه هر ۶ جایگاه نخست رتبه‌بندی را به خود اختصاص داده‌اند. مناطق شرکت‌کننده چین، شامل پکن، شانگهای، جیانگسو و ژجیانگ، در ریاضیات و علوم پیشتاز هستند، در حالی که سنگاپور در مهارت خواندن رتبه نخست را دارد.
نظام‌های آموزشی شرق آسیا اغلب بر نظم تحصیلی، برنامه‌های درسی فشرده، توسعه مهارت‌های معلمان و انتظارات بالای والدین از فرزندانشان تاکید دارند.
پژوهش‌ها درباره موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان چینی نیز بر نگرش‌های فرهنگی نسبت به تلاش و پیشرفت تحصیلی تاکید می‌کنند. با این حال، این نتایج بیش از آنکه نشان‌دهنده تفاوت‌های ذاتی در توانایی افراد باشند، بازتاب‌دهنده شرایط آموزشی و اجتماعی-اقتصادی هستند.
همچنین باید توجه داشت که نتایج چین فقط مربوط به چهار منطقه نسبتا برخوردار این کشور است و عملکرد کل جمعیت دانش‌آموزی چین را نشان نمی‌دهد.
نظام آموزشی آمریکای شمالی از رقبا عقب مانده است؟
کانادا با ۴۹۵ امتیاز در جایگاه یازدهم و آمریکا با ۴۸۵ امتیاز در رتبه شانزدهم قرار دارند. دانش‌آموزان آمریکایی در علوم ۵۰۲ و در خواندن ۴۹۰ امتیاز کسب کرده‌اند، اما امتیاز آنان در ریاضیات تنها ۴۶۳ بوده است.
نتایج تحلیلی از موسسه «بروکینگز» نشان می‌دهد که نمرات آزمون‌های دانش‌آموزان آمریکایی از دهه ۲۰۱۰ روند کاهشی داشته و اختلال‌های ناشی از همه‌گیری کرونا این روند را تشدید کرده است. نظام آموزشی کانادا نیز با نگرانی‌هایی درباره کاهش عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان روبه‌رو بوده است.
علاوه بر افت یادگیری ناشی از همه‌گیری، افزایش شکاف‌های اجتماعی-اقتصادی، غیبت‌های مکرر دانش‌آموزان و کمبود معلم، فشار بیشتری بر مدارس آمریکای شمالی وارد کرده است.
این چالش‌ها پرسش‌هایی درباره میزان موفقیت نظام‌های آموزشی در حمایت از دانش‌آموزانی که با مشکلات تحصیلی روبه‌رو هستند، مطرح می‌کند، به‌ویژه در شرایطی که چندین اقتصاد شرق آسیا، با وجود تفاوت در میزان هزینه‌کرد آموزشی، همچنان عملکرد بهتری از آمریکای شمالی دارند.
چرا کشورهای آفریقایی در میان ۴۰ کشور برتر حضور ندارند؟
هیچ‌یک از نظام‌های آموزشی آفریقا در میان ۴۰ رتبه برتر این ارزیابی قرار نگرفته‌اند، هرچند مشارکت محدود کشورهای این قاره در آزمون «پیزا»، مقایسه عملکرد آموزشی در سراسر آفریقا را دشوار می‌کند.
بر اساس گزارش یونسکو، زیرساخت‌های ناکافی، کمبود معلم، دسترسی نابرابر به آموزش و فقر همچنان از مهم‌ترین چالش‌های نظام آموزشی در آفریقا هستند. نابرابری جنسیتی نیز در این زمینه نقش دارد، دختران در برخی مناطق با موانع بیشتری مانند ازدواج زودهنگام، مسئولیت‌های خانوادگی و دشواری در تکمیل دوره تحصیل روبه‌رو هستند.
وب‌سایت ویژوال کپیتالیست گزارش کرد، میزان سرمایه‌گذاری در آموزش و همچنین نحوه تخصیص موثر منابع به دانش‌آموزان محروم، بر فرصت‌های یادگیری تاثیر می‌گذارد.