راه ترقی - باشگاه خبرنگاران /رئیس سازمان استاندارد تهران با انتقاد از تبلیغات برخی تولیدکنندگان غیرمجاز در شبکه‌های اجتماعی گفت: ادعای عرضه فرآورده‌های گوشتی بدون افزودنی می‌تواند مصرف‌کنندگان را درباره کیفیت و سلامت محصول گمراه کند.
قاسم فدوی، رئیس سازمان استاندارد تهران، در نشست خبری امروز خود با تشریح شیوه‌های نظارت سازمان ملی استاندارد بر کالاها و فرآورده‌های تولیدی گفت: نظارت بر کالاهای مشمول استاندارد اجباری، فرآورده‌های دارای استاندارد تشویقی، بررسی مشکلات و تخلفات احتمالی در بازار و همچنین رسیدگی به گزارش‌ها و شکایت‌های مردمی از جمله محورهای نظارتی این سازمان است.
فدوی با اشاره به انواع نظارت‌های سازمان ملی استاندارد اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین وظایف سازمان، نظارت بر کالاهایی است که مشمول مقررات استاندارد اجباری هستند. علاوه بر این، بر فرآورده‌هایی که تولیدکنندگان به‌صورت داوطلبانه درخواست دریافت استاندارد برای آنها دارند نیز نظارت می‌شود.
وی افزود: بر اساس ماده ۱۷ قانون استاندارد، هرگاه سازمان احساس کند کالایی یا خدمتی در بازار وجود دارد که ممکن است به سلامت یا اقتصاد مردم آسیب برساند، حتی اگر آن کالا مشمول استاندارد اجباری نباشد یا اساساً استانداردی برای آن تدوین نشده باشد، می‌تواند با استفاده از استانداردهای سایر کشورها و معیارهای مورد قبول، موضوع را بررسی کند و نتایج را به اطلاع مردم برساند.
رئیس سازمان استاندارد تهران با تشریح محل و نحوه انجام نظارت‌ها بیان کرد: نظارت سازمان از واحدهای تولیدی آغاز می‌شود. بر اساس قانون، مدیران کنترل کیفیت واحدهای تولیدی پس از تأیید صلاحیت، مسئولیت کنترل کیفیت محصولات را بر عهده دارند و مطابق ماده ۲۰ قانون استاندارد، این مسئولیت به‌طور مشخص بر عهده مسئول کنترل کیفیت تأییدصلاحیت‌شده است.
فدوی ادامه داد: در کنار نظارت مسئولان کنترل کیفیت در خطوط تولید، سازمان ملی استاندارد نیز به‌صورت مستقل از واحدهای تولیدی و همچنین از سطح بازار نمونه‌برداری می‌کند. از سوی دیگر، گزارش‌ها و شکایت‌های مردمی نیز یکی دیگر از مسیرهای نظارتی سازمان است؛ به‌طوری که مردم می‌توانند تخلفات احتمالی، نارضایتی از کیفیت کالاها یا فعالیت واحدهای تولیدی غیرمجاز را به سازمان اطلاع دهند.
ضرورت مشارکت مردم در نظارت بر کیفیت کالاها
وی با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان در انتخاب کالاهای استاندارد گفت: امروز مردم نسبت به کیفیت و سلامت مواد غذایی حساسیت بیشتری پیدا کرده‌اند و به سطحی از آگاهی رسیده‌اند که می‌توانند در انتخاب محصولات نقش مؤثری داشته باشند.
رئیس سازمان استاندارد تهران تصریح کرد: برای نمونه، فرآورده‌های گوشتی تحت نظارت سازمان دامپزشکی، وزارت بهداشت و سازمان ملی استاندارد قرار دارند و نشان‌های استاندارد و بهداشتی آنها نیز قابلیت اصالت‌سنجی دارد. بنابراین مصرف‌کنندگان باید هنگام خرید به وجود این نشان‌ها و اعتبار آنها توجه کنند و از خرید کالاهای فاقد تأییدیه‌های لازم خودداری کنند.
فدوی با اشاره به نقش عرضه و تقاضا در بازار افزود: در نهایت، این مردم هستند که با انتخاب خود می‌توانند بر وضعیت تولید و عرضه کالاها تأثیر بگذارند. اگر مصرف‌کنندگان از کالاهای غیراستاندارد و ارزان‌قیمت استقبال کنند، تولید و عرضه این محصولات نیز ادامه پیدا می‌کند؛ اما اگر مردم چنین کالاهایی را نخرند، بازار نیز به سمت عرضه محصولات باکیفیت‌تر حرکت خواهد کرد.
وی ادامه داد: در بسیاری از کشورها نیز با رشد و اعتبار یافتن برندهای تولیدی، مردم به‌تدریج به جای اتکای صرف به نشان‌های استاندارد و بهداشتی، برندهای معتبر را ملاک انتخاب قرار می‌دهند. در کشور ما نیز با توسعه تولید و افزایش اعتبار برندها، این روند می‌تواند تقویت شود.
بیشترین استانداردهای تدوین‌شده مربوط به حوزه مواد غذایی است
رئیس سازمان استاندارد تهران درباره اولویت نظارت بر محصولات غذایی گفت: از زمان شکل‌گیری فعالیت‌های استانداردسازی در کشور، موضوع مواد غذایی مورد توجه بوده است. در حال حاضر نیز بخش قابل توجهی از استانداردهای تدوین‌شده در حوزه مواد غذایی قرار دارد و تعداد زیادی از کارشناسان سازمان در این حوزه تخصص دارند.
فدوی با اشاره به نحوه برخورد با تخلفات واحدهای تولیدی اظهار کرد: تخلفات در حوزه استاندارد درجات مختلفی دارد و نوع برخورد با آنها نیز بر اساس نوع تخلف و وضعیت واحد تولیدی تعیین می‌شود.
وی توضیح داد: اگر یک واحد تولیدی دارای نشان استاندارد باشد اما مرتکب تخلف شود، موضوع در کمیسیون ماده ۴۲ سازمان استاندارد که مرجعی شبه‌قضایی و مشابه دادگاه درون‌سازمانی است، بررسی و درباره آن تصمیم‌گیری می‌شود.
رئیس سازمان استاندارد تهران افزود: اگر واحدی بدون دریافت نشان استاندارد، کالایی را که مشمول استاندارد اجباری است تولید یا عرضه کند، موضوع به مراجع قضایی ارجاع می‌شود. همچنین در مواردی مانند کم‌فروشی یا تخلفات مربوط به وزن محصولات، امکان ارجاع پرونده به سازمان تعزیرات حکومتی یا بررسی آن در کمیسیون ماده ۴۲ وجود دارد.
فدوی با اشاره به تغییر رویکرد نظارتی در استان تهران گفت: طی حدود یک سال و چند ماه گذشته، سوابق کیفی واحدهای تولیدی را در فرآیند صدور یا تمدید پروانه نیز لحاظ کرده‌ایم. به این معنا که اگر پروانه فعالیت یک واحد تولیدی ابطال شده باشد و آن واحد مجدداً درخواست صدور پروانه کند، در صورت نداشتن سابقه کیفی مناسب، با درخواست آن موافقت نخواهیم کرد.
توصیه به خرید محصولات از واحدهای تولیدی معتبر
وی در ادامه درباره نظارت بر محصولات سنتی و کالاهایی که خارج از واحدهای تولیدی رسمی تهیه می‌شوند، اظهار کرد: بخشی از محصولات سنتی خارج از واحدهای تولیدی رسمی تهیه و عرضه می‌شوند و به همین دلیل امکان نظارت مستمر و گسترده بر فرآیند تولید و عرضه آنها مانند واحدهای دارای مجوز وجود ندارد.
رئیس سازمان استاندارد تهران افزود: سازمان می‌تواند در صورت مشاهده مشکل و با استفاده از ظرفیت ماده ۱۷ وارد عمل شود، اما نظارت مستمر بر تمام این محصولات امکان‌پذیر نیست. از این رو، توصیه ما به مردم این است که محصولات مورد نیاز خود را از واحدهای تولیدی معتبر و کالاهای دارای نشان استاندارد تهیه کنند.
فدوی همچنین توصیه کرد: بهتر است مصرف‌کنندگان تا حد امکان محصولات تولیدی استان محل سکونت خود را خریداری کنند؛ چراکه در صورت بروز مشکل، پیگیری موضوع و رسیدگی به شکایت در همان استان آسان‌تر خواهد بود.
روش استعلام اصالت نشان استاندارد با پیامک ۱۵۱۷
وی با اشاره به روش تشخیص اصالت نشان استاندارد گفت: تمامی محصولات مشمول استاندارد دارای یک کد ۱۰ رقمی در زیر نشان استاندارد هستند و مصرف‌کنندگان می‌توانند با ارسال این کد به سامانه پیامکی ۱۰۰۰۱۵۱۷ از اعتبار نشان استاندارد و مشخصات کالای مورد نظر مطلع شوند.
فدوی تأکید کرد: اگر کد ۱۰ رقمی زیر نشان استاندارد روی محصول وجود نداشته باشد، باید نسبت به اصالت نشان درج‌شده روی آن تردید کرد. مردم می‌توانند با ارسال کد مربوطه به سامانه پیامکی ۱۰۰۰۱۵۱۷، از معتبر بودن نشان استاندارد و اینکه این کد به چه کالایی تعلق دارد، اطمینان حاصل کنند.
عرضه محصولات بدون بسته‌بندی و تبلیغات غیرمجاز در فضای مجازی
رئیس سازمان استاندارد تهران با انتقاد از برخی تبلیغات تولیدکنندگان غیرمجاز در شبکه‌های اجتماعی گفت: متأسفانه برخی تولیدکنندگان غیرمجاز با تبلیغ کالاهای خود در فضای مجازی، تلاش می‌کنند مصرف‌کنندگان را فریب دهند. آنها معمولاً ادعا می‌کنند محصولات را به دلیل نداشتن بسته‌بندی با قیمت پایین‌تری عرضه می‌کنند و هزینه بسته‌بندی را از مصرف‌کننده دریافت نمی‌کنند؛ در حالی که مسئله اصلی، کیفیت و سلامت محصول است، نه هزینه بسته‌بندی.
وی با اشاره به فرآورده‌های گوشتی اظهار کرد: برای مثال، در تبلیغات برخی محصولات ادعا می‌شود که فرآورده گوشتی بدون افزودنی تولید شده است؛ در حالی که این ادعا می‌تواند مصرف‌کننده را گمراه کند. استفاده از افزودنی‌های مجاز مانند نیترات و نیتریت در فرآورده‌های گوشتی تابع ضوابط فنی و استانداردهای مربوط است و حذف یا استفاده نادرست از آنها می‌تواند خطراتی برای سلامت مصرف‌کننده ایجاد کند.
فدوی ادامه داد: بسیاری از ادعاهایی که در تبلیغات فضای مجازی درباره تولید محصولات بدون افزودنی مطرح می‌شود، قابل اعتماد نیست و مصرف‌کنندگان نباید صرفاً بر اساس این تبلیغات اقدام به خرید کنند.
وی با اشاره به عرضه فله‌ای مواد شوینده نیز گفت: در حال حاضر عرضه مواد شوینده به‌صورت فله‌ای و بدون بسته‌بندی نیز رواج پیدا کرده و سازمان استاندارد به این موضوع ورود کرده است تا فرآیند عرضه این محصولات را کنترل و با تخلفات احتمالی برخورد کند.
رئیس سازمان استاندارد تهران تأکید کرد: مصرف‌کننده باید بداند محصولی که خریداری می‌کند توسط چه واحدی تولید شده، در چه تاریخی تولید یا بسته‌بندی شده و آیا از نظر ایمنی، حساسیت‌زایی و احتمال آسیب به بدن مورد بررسی قرار گرفته است یا خیر. در محصولات بسته‌بندی‌شده، اطلاعات تولیدکننده، تاریخ تولید و امکان ردیابی محصول مشخص است و در صورت بروز مشکل نیز می‌توان از طریق مراجع مربوط موضوع را پیگیری کرد؛ اما در محصولات فله‌ای و فاقد مشخصات، چنین امکانی به‌راحتی وجود ندارد.
مسئولیت سازمان استاندارد در قبال محصولات دارای نشان معتبر
فدوی در پایان با تأکید بر مسئولیت سازمان ملی استاندارد در قبال کالاهای دارای نشان استاندارد معتبر گفت: زمانی که کالایی نشان استاندارد معتبر دارد، سازمان ملی استاندارد در قبال آن محصول مسئولیت نظارتی دارد. بنابراین اگر مصرف‌کننده کالایی را خریداری کند و به دلیل کیفیت نامناسب آن با مشکل مواجه شود، می‌تواند به سازمان مراجعه کند تا موضوع بررسی و پیگیری شود و حقوق مصرف‌کننده تأمین شود.