راه ترقی - فرارو / صحبت‌های رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت درباره حذف کارت جایگاه‌ها با واکنش‌های زیادی روبرو شده است. بدبینانه‌ترین سناریو مقدمه‌چینی برای شروع عرضه بنزین با نرخ چهارم می‌تواند باشد.
حذف کارت سوخت جایگاه حتی برای راننده‌ای که کارت سوخت شخصی دارد، محدودیت ایجاد می‌کند. گاهی در سفرهای بین‌شهری چاره‌ای جز استفاده از کارت سوخت جایگاه نیست اما رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت از حذف این کارت‌ها در تمام جایگاه‌های کشور خبر داده است. حرف‌های اسماعیل سقاب اصفهانی می‌تواند فرضیه اضافه شدن بنزین نرخ چهارم به جایگاه‌های سوخت را تقویت کند.
اتمام‌حجت با مسافران بین‌شهری
معاون رئیس‌جمهور در اظهارات جدید خود به محدودیت استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها در 11 استان اشاره کرده است و از لزوم برنامه‌ریزی دقیق مسافران برای تامین سوخت حرف زده است. همین صحبت‌ها در فضای مجازی دست‌به‌دست شده و واکنش‌های زیادی به دنبال داشته است. اصل حرف معاون رئیس‌جمهور این است که مردم برای سفرهای بین‌شهری روی همان سهمیه‌های ماهانه حساب باز کنند و فکر استفاده از کارت سوخت جایگاه را از سرشان خارج کنند.
هشدار جدید به دارندگان کارت سوخت
سهمیه اول بنزین تا سه ماه در کارت شخصی ذخیره می‌شود و راننده‌ها می‌توانند قبل از حرکت سوخت مورد نیاز خود را در کارت ذخیره کنند. اما معاون رئیس‌جمهوری می‌گوید مسافران دیگر نمی‌توانند مثل روال سابق بدون برنامه‌ریزی مشخص راهی جاده شوند و وسط راه به پمپ‌بنزین بروند و از کارت سوخت اضطراری جایگاه استفاده کنند.
احتمالا درباره طرح محدودیت کارت اضطراری جایگاه‌ها باخبر هستید. همان طرحی که از ابتدای آبان در 11 استان به اجرا درآمد. این طرح اول از استان کرمان آغاز شد. سپس به سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی رسید و در ادامه هشت استان هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان را شامل شد. در تهران هم به خاطر اجرای طرح شناسه‌دار کردن بنزین فعلا برنامه‌ای برای جمع‌آوری کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها وجود ندارد.
بالا بودن حجم استفاده از کارت جایگاه‌ها در استان‌های مرزی و حجم بالای قاچاق بنزین از این طریق دلیل اصلی اجرای این طرح می‌تواند باشد. معاون رئیس‌جمهوری می‌گوید ادامه روند مصرف قبلی ممکن نیست و با این این وضعیت هر مشکلی می‌تواند ایجاد شود.
تا اینجا فقط حرف‌های رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت را مرور کردیم. حالا بیایید تصور کنیم در حالتی که کارت سوخت جایگاه‌ها حذف می‌شوند چه سناریویی محتمل است.
سرنوشت مسافران بین‌راهی چه می‌شود؟
با حذف کارت سوخت جایگاه باید ببینیم اگر سهمیه بنزین مسافری در میانه راه تمام شود، چه اتفاقی رخ می‌دهد. در چنین وضعیتی دو حالت پیش روی راننده قرار می‌گیرد.
حالت اول این است که خودرو در میانه جاده متوقف شود و مسافر ناچار شود خودروی خود را با یدک‌کش جابه‌جا کند. این فرضیه در عمل احتمال زیادی ندارد و واقعا هم شدنی نیست.
حالت دوم اما اضافه شدن بنزین با نرخی جدید به پمپ‌بنزین‌هاست. در حال حاضر بنزین در کشور با سه نرخ عرضه می‌شود. سهمیه اول با نرخ هزار و 500 تومان، سهمیه دوم با نرخ سه هزار تومان و نرخ سوم که از 17 شهریور 1405 به 10 هزار تومان در هر لیتر افزایش پیدا کرد. دولت با محدود کردن کارت سوخت جایگاه دسترسی به بنزین 10 هزار تومانی را نیز محدودتر می‌کند.
همزمان اخبار مربوط به عرضه بنزین سوپر در جایگاه‌های سوخت مطرح شده است. هر از گاهی هم درباره بنزین نرخ چهارم صحبت‌هایی به میان می‌آید. بر اساس آمار شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی تا الان 228 جایگاه مجوز عرضه بنزین سوپر داخلی دریافت کرده‌اند. 152 جایگاه قرارداد امضا کرده‌اند و 84 جایگاه در 17 استان کشور عرضه بنزین سوپر را آغاز کرده‌اند. تهران هم جایگاه‌های ثابت و سیار برای توزیع بنزین سوپر دارد.
روند افزایش جایگاه‌های عرضه‌کننده بنزین سوپر ادامه دارد اما نکته مهم تفاوت چشمگیر قیمت آن با نرخ سوم است. قیمت هر لیتر بنزین سوپر داخلی بر اساس توافق جایگاه و پالایشگاه تعیین می‌شود. مثلا گاهی از بنزین سوپر 103 هزار تومانی صحبت می‌شود و در بسیاری از جایگاه‌های دیگر تا 110 هزار تومان در هر لیتر قیمت دارد. فعلا از هیچ فرضیه‌ای نمی‌شود با قاطعیت صحبت کرد.